Türkiye Soyadları Türk soyadlarının kaynaklı sözlüğü

Türkiye Soyadları·Kaynaklar

Kaynaklar

Sitede kullanılan tüm kaynaklar: resmî istatistikler, kanun metinleri, sözlükler ve açık veriler; yayımcısı, lisansı ve sitede neyi beslediği.

Bu sayfa, sitede kullanılan her kaynağı listeler: kimin yayımladığını, hangi lisansla kullanıldığını ve sitede neyi beslediğini.

Kaynaklar nasıl gruplanıyor?

Kaynakları dört grupta topluyoruz:

  • Resmî istatistikler. Soyadı sayıları ve nüfus TÜİK’in ADNKS verilerinden gelir. NVİ’nin rakamları yalnızca basına verildikleri haberlerden alınır ve ayrı bir kayıt olarak gösterilir.
  • Kanun metinleri. Soyadı Kanunu, Soyadı Nizamnamesi, lakap ve unvanları kaldıran kanun, Türk Medeni Kanunu ve Nüfus Hizmetleri Kanunu. Metinler mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivinden alınır.
  • Sözlükler ve başvuru kaynakları. Nişanyan Sözlük (sözcüklerin kökeni), Nişanyan Adlar (kişi adlarının anlamı) ve kullanıldığı sayfalarda TDK Güncel Türkçe Sözlük. Soyadı sayfalarında bu sözlükler Vikisözlük ve Wiktionary’den önce listelenir. Bunlardan metin kopyalanmaz. Anlamlar kendi sözlerimizle yazılır.
  • Açık veri. Wikidata ve Vikipedi, soyadı listesini ve tanınmış kişileri belirlemek için kullanılır. Vikisözlük ve Wiktionary, sözcük anlamları için ek kaynak olarak gösterilir. Natural Earth il sınırlarını verir.

Hangi kaynakları kullanmıyoruz?

Başka soyadı sitelerinin anlam açıklamalarını kopyalamaz, sayfalarını taramayız. Bir soyadının adı bir olgudur. Ama başkasının yazdığı açıklama onun emeğidir.

Kaynağı belirsiz listeleri de kullanmayız. Örneğin internette sık dolaşan “yasaklanan soyadı ekleri” listesi Soyadı Nizamnamesi’nin metninde yer almaz. Bu yüzden onu nizamnameye dayandırmayız.

Bir rakamın kaynağı yalnızca bir haber ise o haberi ayrı bir kaynak olarak listeler, tarihini ve adresini saklarız.

İki kayıt nasıl ayrı tutuluyor?

Her sayı, hangi kayda ait olduğunu gösteren bir etiketle saklanır: TÜİK ADNKS ya da NVİ. Bu etiket sayfada da görünür. İki kaydın rakamları aynı tabloda toplanmaz, aynı grafikte çizilmez ve birbirinin eksiğini tamamlamak için kullanılmaz. Basında çıkan ADNKS haberleri yalnızca portal rakamlarını karşılaştırmak için okunur.

Lisanslara nasıl uyuluyor?

Resmî mevzuat, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 31. maddesi gereği telif korumasına tabi değildir. TÜİK verileri kaynak gösterilerek kullanılır. Haber ajansı metinlerinden yalnızca olgular alınır ve her rakamın yanında haberin tarihi ile adresi saklanır.

Wikidata CC0 lisanslıdır. Vikisözlük ve Vikipedi CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Bu kaynaklardan başlık, bağlantı ve sözcük anlamı gibi olguları kullanırız; tanımlarını kopyalamayız.

Lisans, yeniden kullanımı da belirler. CC BY-SA lisanslı bir metinden cümle alsaydık sayfamızın o bölümü de aynı lisansla paylaşılmak zorunda kalırdı. Bu yüzden bu kaynaklardan yalnızca olgu alırız ve anlamları kendi sözlerimizle yazarız.

Kaynaklar, sayıların nasıl hesaplandığıyla birlikte Yöntem sayfasında da anlatılır. Listede bir eksik ya da hata görürseniz Düzeltmeler sayfasındaki yolla bize bildirin.

  1. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) · ADNKS TÜİK Nüfus İsim Portalı — En çok kullanılan soyisimler (ADNKS), Türkiye + 81 il, ilk 30, sayılarla Ulusal ve il bazında ilk 30 soyadı, sıra ve sayı (2018–2025) TÜİK açık istatistiği; kaynak gösterilerek yeniden kullanılabilir
  2. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) · ADNKS TÜİK ADNKS — Cinsiyete göre nüfus, Türkiye ve 81 il (toplam, erkek, kadın) Türkiye ve il nüfusu; binde oranı, “her N kişiden biri” ve sınıf hesabı TÜİK açık istatistiği; kaynak gösterilerek yeniden kullanılabilir
  3. Alomaliye (source: TÜİK) · ADNKS Alomaliye (6 Feb 2024): reproduction of TÜİK “Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2023” (coverage notes) ADNKS’nin kapsamı: kimlerin sayıldığı Resmî duyuru; yalnızca olgular için kaynak gösterildi
  4. Anadolu Ajansı (figures: NVİ, İçişleri Bakanlığı) · NVİ AA (17 Jul 2021): Türkiye'de en yaygın kullanılan soyadları Yılmaz, Kaya ve Demir — NVİ figures NVİ kaydına göre ilk üç soyadı ve sayıları (2021), ayrı etiketle Resmî duyuru; yalnızca olgular için kaynak gösterildi
  5. Anadolu Ajansı (figures: TÜİK ADNKS) · ADNKS AA (11 Mar 2025): Türkiye'de en yaygın soyadları ve isimler belli oldu — ADNKS 2024 ADNKS 2024 rakamlarının karşılaştırması (ayrı satır olarak girmez) Resmî duyuru; yalnızca olgular için kaynak gösterildi
  6. Anadolu Ajansı (figures: TÜİK ADNKS) · ADNKS AA (11 May 2026): Türkiye'de en yaygın isimlerde Mehmet ve Fatma, soyadında Yılmaz zirveyi bırakmadı — ADNKS 2025 ADNKS 2025 rakamlarının karşılaştırması (ayrı satır olarak girmez) Resmî duyuru; yalnızca olgular için kaynak gösterildi
  7. T.C. Resmî Gazete / Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) Soyadı Kanunu (Kanun No. 2525) Soyadı Kanunu yazıları; 1934 kuralları Resmî mevzuat; telif koruması dışında (5846 sayılı FSEK md. 31)
  8. T.C. Resmî Gazete / Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) Soyadı Nizamnamesi (Bakanlar Kurulu Kararı 2/1759) Soyadı Nizamnamesi yazısı; yasak biçimler ve kayıt usulü Resmî mevzuat; telif koruması dışında (5846 sayılı FSEK md. 31)
  9. T.C. Resmî Gazete / Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) Kemal Öz Adlı Cümhur Reisimize Verilen Soy Adı Hakkında Kanun (Kanun No. 2587) Atatürk soyadını veren kanun Resmî mevzuat; telif koruması dışında (5846 sayılı FSEK md. 31)
  10. T.C. Resmî Gazete / Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) Efendi, Bey, Paşa gibi Lakap ve Unvanların Kaldırılmasına Dair Kanun (Kanun No. 2590) Lakap ve unvanların kaldırılması Resmî mevzuat; telif koruması dışında (5846 sayılı FSEK md. 31)
  11. T.C. Resmî Gazete / Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) Kanun No. 2622 (accepted 17/12/1934, Resmî Gazete 24/12/1934 no. 2888): the surname ATATÜRK may not be taken by anyone else Atatürk soyadının başkalarınca alınamayacağı Resmî mevzuat; telif koruması dışında (5846 sayılı FSEK md. 31)
  12. T.C. Resmî Gazete Resmî Ceride/Resmî Gazete no. 339, 4 April 1926 — Türk Kanunu Medenisi (Law No. 743) attached 1926 Medeni Kanunu’nun yayımı ve yürürlüğü Resmî mevzuat; telif koruması dışında (5846 sayılı FSEK md. 31)
  13. T.C. Resmî Gazete / Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) Türk Medeni Kanunu (Kanun No. 4721) Bugün ad ve soyadı değişikliği; evlilik, boşanma ve evlat edinmede soyadı Resmî mevzuat; telif koruması dışında (5846 sayılı FSEK md. 31)
  14. T.C. Resmî Gazete / Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) Nüfus Hizmetleri Kanunu (Kanun No. 5490) Nüfus kaydının düzeltilmesi; 2017 ve 2019 tek seferlik değişiklik hakları Resmî mevzuat; telif koruması dışında (5846 sayılı FSEK md. 31)
  15. Sevan Nişanyan Nişanyan Sözlük: Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Kök sözcüklerin kökeni ve dili Kaynak olarak gösterildi; metin alıntılanmadı
  16. Sevan Nişanyan Nişanyan Adlar: Türkiye Kişi Adları Sözlüğü Kişi adı olarak da kullanılan soyadlarının anlamı Kaynak olarak gösterildi; metin alıntılanmadı
  17. Türk Dil Kurumu TDK Güncel Türkçe Sözlük Soyadının ortak sözcük olarak anlamı Kaynak olarak gösterildi; metin alıntılanmadı
  18. Sevan Nişanyan Nişanyan Sözlük — root-language tagging conventions (Turkic, Arabic, Persian, Greek, Armenian, Kurdish, French) Kök dil etiketleri Kaynak olarak gösterildi; metin alıntılanmadı
  19. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Alan, S. & Polatoğlu, M. G. (2025). Atatürk’ün yakın çevresine verdiği soyadlarının seçilmiş örnekler üzerinden etimolojik analizi. DEÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27(1), 383–411. doi:10.16953/deusosbil.1615345 Atatürk’ün yakın çevresine verdiği soyadları Kaynak olarak gösterildi; metin alıntılanmadı
  20. Wikimedia Foundation Wikidata family-name items linked to Turkish (P407=Q256 or trwiki sitelink) Soyadı listesi, Wikidata ve Vikipedi bağlantıları, yazım çeşitleri CC0 (kamu malı)
  21. Wikimedia Foundation Wikidata humans (P31=Q5) with P734 family name, linked to Türkiye (P27=Q43 / Q12560 or born in Türkiye) Soyadını taşıyan tanınmış kişiler CC0 (kamu malı)
  22. Wikimedia Foundation Wikidata humans with Turkish citizenship (P27=Q43) and no P734: last word of the Turkish label Soyadı aday listesi: soyadı alanı boş olan Türk vatandaşı kişilerin Wikidata etiketleri CC0 (kamu malı)
  23. Wikimedia Foundation Turkish Wikipedia biography titles of humans with Turkish citizenship (via Wikidata sitelinks): last word of the title Soyadı aday listesi: Türk vatandaşı kişilerin Vikipedi madde başlıklarındaki son sözcük CC BY-SA 4.0 (yalnızca başlıklar)
  24. Wikimedia Foundation Turkish Wiktionary categories "Türkçe soyadlar" / "Türkçe soyadları" Soyadı aday listesi; sözcük anlamları için ek kaynak CC BY-SA 4.0
  25. Wikimedia Foundation English Wiktionary "Category:Turkish surnames" (recursive) Soyadı aday listesi; sözcük anlamları için ek kaynak CC BY-SA 4.0
  26. Wikimedia Foundation Turkish Wikipedia "(soyadı)" pages and Kategori:Soyadları Soyadı aday listesi; tanınmış kişilerin karşılaştırması CC BY-SA 4.0
  27. Wikimedia Foundation Vikipedi — Türkiye'nin illeri (region column, cross-check only) İllerin bölge bilgisinin karşılaştırması CC BY-SA 4.0
  28. Natural Earth Natural Earth Admin-1 boundaries (Türkiye) — derived province land-neighbour list Türkiye haritası ve komşu iller Kamu malı
  29. own site turkiyenames.com dataset (given names, TÜİK newborn/population ranks) Kişi adı olarak kullanılan soyadları; ad soyad tahminlerindeki ad payları Bu sitenin kendi derlemesi (CC BY 4.0)

Son güncelleme