Tiryaki

§1Tiryaki nasıl okunur?

Vurgu genellikle 3. hecededir; ölçünlü Türkçede soyadlarında vurgu bölgeye ve konuşmacıya göre değişebilir.

§2Tiryaki soyadı ne anlama geliyor?

Tiryaki, kahve, tütün ya da çay gibi bir alışkanlığa düşkün olan kişiye denir. Sözcük, eskiden afyon katılarak hazırlanan bir panzehir olan tiryak'tan gelir; Farsça tiryāk ise Yunanca thēriakē'ye dayanır. Osmanlı Türkçesinde “keyif ehli, işini ağırdan alan” kişiyi de anlatan bir lakaptı.²

Dilbilgisi tiryak + -î (nispet eki); “tiryakle ilgili” anlamından “ona alışmış” anlamına geçmiştir.

Tiryaki aynı zamanda günlük Türkçede kullanılan bir sözcüktür.

§3Tiryaki hangi parçalardan oluşuyor?

Tiryaki 2 parçadan oluşur: tiryak (tiryak: afyonlu ilaç, panzehir) + -i (nispet eki -î).

• tiryaki Farsça — bir şeye düşkün, bağımlı olan²
• tiryaki Farsça — Farsça tiryāk, Yunanca thēriakē “panzehir”²

§4Tiryaki soyadı nasıl oluştu?

Tiryaki, “ekli türetme” türünde bir soyadıdır (tiryak + -i).

§5Tiryaki soyadını taşıyan tanınmış kişiler kimler?

1. Mehmet Rüştü Tiryaki siyasetçi 1971–
2. Gökhan Tiryaki görüntü yönetmeni 1972–
3. Mustafa Tiryaki futbolcu 1987–
4. Ayşe Olcay Tiryaki doktor 1955–2008
5. Cansu Tiryaki futbol hakemi
6. Tuana Naz Tiryaki dizi oyuncusu 2006–
7. Ayten Tiryaki öğretmen 1961–
8. Cüneyt Tiryaki teknik direktör 1972–

Wikidata’da Tiryaki soyadını taşıyan kişilerin kayıtlarından; Vikipedi’deki dil sürümü sayısına göre sıralı.

§7Tiryaki hakkında sık sorulanlar

S1

Tiryaki soyadı ne anlama gelir?

Tiryaki, kahve, tütün ya da çay gibi bir alışkanlığa düşkün olan kişiye denir. Sözcük, eskiden afyon katılarak hazırlanan bir panzehir olan tiryak'tan gelir; Farsça tiryāk ise Yunanca thēriakē'ye dayanır. Osmanlı Türkçesinde “keyif ehli, işini ağırdan alan” kişiyi de anlatan bir lakaptı.

S2

Tiryaki soyadının kökeni nedir?

Tiryaki soyadının kök sözcüğü tiryaki (Farsça): “bir şeye düşkün, bağımlı olan”.

S3

Tiryaki nasıl okunur?

Tir·ya·ki — 3 hece; IPA: /tiɾjaˈci/.