SOYADIKayıt 1.579

Dede

Dede /deˈde/

“büyükbaba, ata”2

Yerleşik köken Dede: dede kök kayıtları · Nasıl biliyoruz?

Öne çıkan iller Çankırı

Yayın: Son güncelleme:

İl listeleri
11
il ilk 30’unda
Harf / hece
4 / 2
Yapı
Yalın ad
Ünlü uyumu
ince
Baş harf
D
Kaynak göster ve paylaş
Görseli indir

Dede nasıl okunur?

Dede

IPA /deˈde/

Vurgu genellikle 2. hecededir; ölçünlü Türkçede soyadlarında vurgu bölgeye ve konuşmacıya göre değişebilir.

Dede soyadı ne anlama geliyor?

Dede, annenin ya da babanın babası, büyükbabadır; geniş anlamda ata, ecdat demektir. Mevlevilikte çilesini tamamlamış dervişlere, halk arasında da saygı duyulan yaşlı erkeklere dede denir. Soyadı çoğu zaman topluluk içinde dede diye anılan bir atadan gelir.2

Dede aynı zamanda günlük Türkçede kullanılan bir sözcüktür.

Dede hangi parçalardan oluşuyor?

Dede Türkçe kökenlidir ve tek bir kökten oluşur: dede (büyükbaba; ata; derviş unvanı).

Dede kök dede büyükbaba; ata; dervişunvanı TÜRKÇE dede “annenin ya da babanınbabası; ata;…” Dede dede kök büyükbaba; ata; derviş unvanı dede TÜRKÇE “annenin ya da babanın babası;ata; Mevlevilikte çile…”
Dede: parçalar ve kök sözcükler
  • dede Türkçe — annenin ya da babanın babası; ata; Mevlevilikte çile doldurmuş derviş; yaşlılara seslenme sözü2

Dede soyadı nasıl oluştu?

Dede, dede (“büyükbaba; ata; derviş unvanı”) sözcüğünün olduğu gibi soyadı olarak alınmasıyla oluştu.

Ortak not · 1934Soyadları 21 Haziran 1934 tarihli 2525 sayılı Soyadı Kanunu’yla zorunlu oldu.6

Dede ile akraba soyadları hangileri?

Dede Dedeoğlu Dedegil
Daire büyüklüğü kişi sayısını gösterir; kesikli daire: ulusal sayı yayımlanmamış. Düz çizgi aynı kök, kesikli çizgi aynı ek.
#SoyadıİlişkiSıraKişi sayısı
01 Dedeoğlu aynı kök – –
02 Dedegil aynı kök – –

Dede soyadı en çok hangi illerde?

Dede ulusal ilk 30’da yer almıyor; ancak 1 ilin ilk 30 listesinde geçiyor. En üst sırası Çankırı’da 28.1

Bir ilin üzerine gelin · ADNKS 2018
  • İl ilk 30 listesinde 1
  • Listede yok
Dede: illere göre sıra, 2018 (TÜİK ADNKS, il ilk 30 listeleri)
En çok taşındığı iller (kişi sayısına göre)
#İlSıraKişi sayısı
01Çankırı28705

Dede soyadını taşıyan tanınmış kişiler kimler?

  1. Mercan Dede müzisyen 1966–
  2. Çiğdem Dede powerlifting sporcusu 1980–
  3. Abdülbaki Nasır Dede besteci 1765–1820
  4. Celal Emi̇r Dede futbolcu 2001–
  5. Yunus Emre Dede amatör güreşçi 1995–
  6. Emel Dede oyuncu 1989–
  7. Esrar Dede yazar 1749–
  8. Hüseyin Dede şair 1954–

Wikidata’da Dede soyadını taşıyan kişilerin kayıtlarından; Vikipedi’deki dil sürümü sayısına göre sıralı.

Dede bir ad olarak da kullanılıyor mu?

Evet. Dede bir kişi adı olarak da verilir; ad olarak da “büyükbaba, ata” anlamını taşır.

Dede adının anlamı ve istatistikleri — turkiyenames.com →

Dede ile benzer anlamlı soyadları hangileri?

Dede ile aynı birincil kategoride yer alan Dedeoğlu, İncedayı ve Ata, kök açıklamalarında ortak anlam sözcükleri taşıyor.

Dede için hangi rehberler okunabilir?

Dede maddesindeki kök, yapı ve kayıt bilgilerini bu rehberlerle birlikte okuyabilirsiniz: Soyadı İstatistikleri: Türkiye’de Soyadları Sayılarla ve Soyadı ve soyağacı araştırma rehberi.

Bu bilgiler hangi kaynaklara dayanıyor?

  1. 1 Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)ADNKS TÜİK Nüfus İsim Portalı: En çok kullanılan soyisimler (ADNKS) erişim 8 Kasım 2026
  2. 2 Sevan Nişanyan Nişanyan Sözlük: dede erişim 8 Kasım 2026
  3. 3 Wikimedia Vikisözlük: dede erişim 8 Kasım 2026
  4. 4 Wikimedia Wiktionary: Dede erişim 8 Kasım 2026
  5. 5 Wikimedia Foundation Wikidata: people with this family name erişim 8 Kasım 2026
  6. 6 T.C. Resmî Gazete / Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) Soyadı Kanunu (Kanun No. 2525) erişim 8 Kasım 2026
  7. 7 Natural Earth Natural Earth: Admin-1 boundaries erişim 8 Kasım 2026
  8. 8 turkiyenames.com Türkiye İsimleri (turkiyenames.com) erişim 9 Kasım 2026

Dede hakkında sık sorulanlar

S1

Dede soyadı ne anlama gelir?

Dede, annenin ya da babanın babası, büyükbabadır; geniş anlamda ata, ecdat demektir. Mevlevilikte çilesini tamamlamış dervişlere, halk arasında da saygı duyulan yaşlı erkeklere dede denir. Soyadı çoğu zaman topluluk içinde dede diye anılan bir atadan gelir.
S2

Dede soyadının kökeni nedir?

Dede soyadının kök sözcüğü dede (Türkçe): “annenin ya da babanın babası; ata; Mevlevilikte çile doldurmuş derviş; yaşlılara seslenme sözü”.
S3

Dede nasıl okunur?

De·de — 2 hece; IPA: /deˈde/.