Türkiye Soyadları Türk soyadlarının kaynaklı sözlüğü

Kategori·Hayvanlar·62 soyadı

Aslan, kurt ve yırtıcılar

Soyadı
62
bu sözlükte
Ulusal ilk 30’da
34
ADNKS 2025
En yaygın
Arslan
Kişi sayısı
521.1494
Arslan

Bu soyadları nasıl oluştu?

Arslan ve Aslan aynı hayvanın adıdır, ama Türkiye'nin nüfus kayıtlarında iki ayrı soyadıdır. TÜİK ADNKS 2025 verilerine göre Arslan 521.149 kişiyle 11. sıradadır. Aynı listede Aslan 409.459 kişiyle 14. sırada yer alır. Arslan sözcüğün daha eski biçimidir; Aslan ise r sesinin düşmesiyle oluşan, bugün gündelik dilde kullanılan biçimdir. Hangi ailenin neden hangi yazımı aldığına dair genel bir kayıt yoktur. Sonuçta aynı sözcük iki ayrı aile adı hâline gelmiştir.

Aslan ve tarihî adlar

Arslan, eski Türkçe kişi adlarında sık görülen bir öğedir. Alparslan ve Kılıçarslan gibi tarihî adlar bunun bilinen örnekleridir. Bir soyadının doğrudan bir tarihî kişiye atıfta bulunduğu kaynakla gösterilebiliyorsa, o soyadı tarihî kişiler başlığına da bağlanır. Bu kategoride ise sözcüğün kendisi, yani hayvanın adı esas alınır.

Kurt ve börü

Kurt, TÜİK ADNKS 2025 listesinde 289.723 kişiyle 17. sıradadır. Sözcük Türkçedir ve bugün “kurt, canavar” anlamında kullanılır. Eski Türkçede bu hayvanı anlatan bir başka sözcük de börü'dür; bu sözcük bugün soyadı ve kişi adı olarak yaşar. Kurt sözcüğü Türkçede ayrıca böceklerin tırtıl ya da larvası anlamını da taşır. Kurtuluş ve Kurtaran gibi adlar ise kurt ile değil, kurtarmak fiiliyle ilgilidir; bu kategoriye girmez.

Kaplan ve pars

Kaplan Türkçe bir sözcüktür. Pars ise eski Türkçede leopar ya da benzeri büyük kedileri anlatır; sözcüğün kökeni üzerine farklı görüşler vardır ve konu tartışmalıdır. Ayı, sırtlan ve çakal da bu kategoriye girebilecek sözcüklerdir.

Birleşikler

Renk öğeleri burada da başa gelir: Karaaslan “kara aslan”, Akkurt “ak kurt”, Bozkurt “boz kurt”, Gökkurt “gök kurt”. Karaaslan'ın anlamını da Bozkurt'unkini de sondaki hayvan belirler. Bu sayfada yalnızca sözcüklerin anlamı verilir; bazı hayvan adlarına yüklenen simgesel ya da siyasal anlamlara girilmez. Bir soyadı, onu taşıyan kişinin görüşleri hakkında hiçbir şey söylemez.

1934 bağlamı

Soyadı Kanunu'nun 5. maddesi, reşit kişinin soyadını seçmekte serbest olduğunu söyler. Yırtıcı hayvan adları kanunun yasakları arasında değildi ve bu serbestlik içinde sık seçilen sözcükler oldu.

Neden ilginç?

Bu kategori, aynı sözcüğün iki yazımının ayrı soyadlarına dönüşebileceğini en açık biçimde gösterir. Arslan ile Aslan'ın ikisinin de ulusal ilk on beşte yer alması, yazım farkının ne kadar kalıcı olabileceğinin kanıtıdır. Bir kez kütüğe yazılan biçim, kuşaktan kuşağa aynen aktarılır; gündelik söyleyiş değişse de kayıttaki yazım yerinde kalır.

Kaynaklar1,2,3,4

Bunlardan hangileri en yaygın?

  1. 11 Arslan 521.149
  2. 14 Aslan 409.459
  3. 17 Kurt 289.723
Ulusal ilk 30’da yer alan üyeler, kişi sayısı (TÜİK ADNKS 2025).

Bu kategorideki tüm soyadları

#SoyadıAnlamıKökenSıraHarf
01 Arslan aslan Türkçe 11 6
02 Aslan yeleli büyük yırtıcı; güçlü, yiğit Türkçe 14 5
03 Kurt köpekgillerden yabani yırtıcı; güç simgesi Türkçe 17 4
04 Akarslan ak arslan Türkçe – 8
05 Akkurt ak kurt, beyaz kurt Türkçe – 6
06 Alarslan kızıl aslan Türkçe – 8
07 Alkurt kızıl kurt Türkçe – 6
08 Alparslan yiğit aslan Türkçe – 9
09 Alpaslan aslan yürekli kahraman Türkçe – 8
10 Altınkurt altın kurt Türkçe – 9
11 Arslanboğa aslan boğa Türkçe – 10
12 Arslancan aslan canlı, yiğit Farsça – 9
13 Arslankan aslan kanlı Türkçe – 9
14 Arslanoğlu Arslan’ın oğlu Türkçe – 10
15 Arslantaş aslan taşı Türkçe – 9
16 Arslantürk aslan gibi Türk Türkçe – 10
17 Asena Göktürk soyu Aşina; destandaki dişi kurt Türkçe – 5
18 Aslanoğlu Aslan’ın oğlu Türkçe – 9
19 Aslantaş aslan taşı Türkçe – 8
20 Aslantürk aslan gibi Türk Türkçe – 9
21 Aslanyürek aslan yürekli Türkçe – 10
22 Aybars ay gibi parlak pars Türkçe – 6
23 Aykurt ay ve kurt; ay ışığında kurt Türkçe – 6
24 Baybars soylu pars Türkçe – 7
25 Baykurt soylu kurt Türkçe – 7
26 Bozarslan boz aslan Türkçe – 9
27 Bozkurt gri kurt Türkçe – 7
28 Cankurt kurt yürekli Türkçe – 7
29 Cavanşirler “genç aslan” (çoğul) Farsça – 11
30 Çakaloğlu çakal + -oğlu Farsça – 9
31 Çetinaslan yılmaz aslan Türkçe – 10
32 Erarslan yiğit aslan Türkçe – 8
33 Eraslan aslan yürekli yiğit Türkçe – 7
34 Erkurt yiğit kurt Türkçe – 6
35 Gençaslan genç aslan Türkçe – 9
36 Göktuna gök pars Türkçe – 7
37 Günarslan güneş aslanı Türkçe – 9
38 Gürtuna güçlü, yırtıcı pars Türkçe – 7
39 Haydar aslan Arapça – 6
40 Kaplan çizgili postlu büyük yırtıcı kedi Türkçe – 6
41 Karaarslan kara aslan Türkçe – 10
42 Karaaslan kara aslan; güçlü yiğit Türkçe – 9
43 Karakulak karakal; eskiden haberci Türkçe – 9
44 Karakurt kara kurt Türkçe – 8
45 Kılıçarslan kılıç aslanı; Selçuklu sultan adı Türkçe – 11
46 Kılıçaslan kılıç aslan; Selçuklu sultanlarının adı Türkçe – 10
47 Kizilaslan kızıl aslan Türkçe – 10
48 Kocaaslan koca aslan, iri aslan Türkçe – 9
49 Kortay kurt + ay; ya da “ufak” + ay Türkçe – 6
50 Kurdoğlu Kurt’un oğlu; kurdun oğlu Türkçe – 8
51 Kurtaş kurt ve taş Türkçe – 6
52 Kurtböke kurt gibi kahraman Türkçe – 8
53 Kurtoğlu Kurt’un oğlu Türkçe – 8
54 Küçükaslan küçük aslan Türkçe – 10
55 Özarslan gerçek aslan Türkçe – 8
56 Özaslan gerçek aslan, yiğit Türkçe – 7
57 Özkurt gerçek kurt Türkçe – 6
58 Pars leopar Türkçe – 4
59 Savaşkurt savaşçı kurt Türkçe – 9
60 Tankurt şafak kurdu Türkçe – 7
61 Türkaslan Türk aslanı Türkçe – 9
62 Yavuzaslan çetin aslan Türkçe – 10
Sıra: TÜİK ADNKS 2025 ulusal ilk 30. Liste sözlüğe yeni soyadları eklendikçe büyür.4

Sık sorulanlar

Arslan ile Aslan arasındaki fark nedir?

İkisi tek bir sözcüğün eski ve yeni biçimleridir. TÜİK ADNKS 2025'te Arslan 11., Aslan 14. sıradadır ve kayıtlarda ayrı soyadlarıdır.

Kurtuluş soyadı kurt ile ilgili midir?

Hayır. Kurtuluş, kurtarmak ve kurtulmak fiilleriyle ilgilidir; kurt sözcüğüyle bağı yoktur.

Börü ne demektir?

Börü, Eski Türkçede kurt anlamına gelen sözcüktür ve bugün soyadı ve kişi adı olarak yaşar.

Kaynaklar

  1. 1Türk Dil Kurumu, TDK Güncel Türkçe Sözlük
  2. 2Sevan Nişanyan, Nişanyan Sözlük
  3. 3T.C. Resmî Gazete / Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr), Soyadı Kanunu (Kanun No. 2525)
  4. 4Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) · ADNKS, TÜİK Nüfus İsim Portalı: En çok kullanılan soyisimler (ADNKS)