Kategori·Hayvanlar·70 soyadı
Aslan, kurt ve yırtıcılar
- Soyadı
- 70
- bu sözlükte
- En yaygın
- Arslan
Bu soyadları nasıl oluştu?
Arslan ve Aslan aynı hayvanın adıdır, ama Türkiye'nin nüfus kayıtlarında iki ayrı soyadıdır. TÜİK ADNKS 2025 verilerine göre Arslan 521.149 kişiyle 11. sıradadır. Aynı listede Aslan 409.459 kişiyle 14. sırada yer alır. Arslan sözcüğün daha eski biçimidir; Aslan ise r sesinin düşmesiyle oluşan, bugün gündelik dilde kullanılan biçimdir. Hangi ailenin neden hangi yazımı aldığına dair genel bir kayıt yoktur. Sonuçta aynı sözcük iki ayrı aile adı hâline gelmiştir.
Aslan ve tarihî adlar
Arslan, eski Türkçe kişi adlarında sık görülen bir öğedir. Alparslan ve Kılıçarslan gibi tarihî adlar bunun bilinen örnekleridir. Bir soyadının doğrudan bir tarihî kişiye atıfta bulunduğu kaynakla gösterilebiliyorsa, o soyadı tarihî kişiler başlığına da bağlanır. Bu kategoride ise sözcüğün kendisi, yani hayvanın adı esas alınır.
Kurt ve börü
Kurt, TÜİK ADNKS 2025 listesinde 289.723 kişiyle 17. sıradadır. Sözcük Türkçedir ve bugün “kurt, canavar” anlamında kullanılır. Eski Türkçede bu hayvanı anlatan bir başka sözcük de börü'dür; bu sözcük bugün soyadı ve kişi adı olarak yaşar. Kurt sözcüğü Türkçede ayrıca böceklerin tırtıl ya da larvası anlamını da taşır. Kurtuluş ve Kurtaran gibi adlar ise kurt ile değil, kurtarmak fiiliyle ilgilidir; bu kategoriye girmez.
Kaplan ve pars
Kaplan Türkçe bir sözcüktür. Pars ise eski Türkçede leopar ya da benzeri büyük kedileri anlatır; sözcüğün kökeni üzerine farklı görüşler vardır ve konu tartışmalıdır. Ayı, sırtlan ve çakal da bu kategoriye girebilecek sözcüklerdir.
Birleşikler
Renk öğeleri burada da başa gelir: Karaaslan “kara aslan”, Akkurt “ak kurt”, Bozkurt “boz kurt”, Gökkurt “gök kurt”. Karaaslan'ın anlamını da Bozkurt'unkini de sondaki hayvan belirler. Bu sayfada yalnızca sözcüklerin anlamı verilir; bazı hayvan adlarına yüklenen simgesel ya da siyasal anlamlara girilmez. Bir soyadı, onu taşıyan kişinin görüşleri hakkında hiçbir şey söylemez.
1934 bağlamı
Soyadı Kanunu'nun 5. maddesi, reşit kişinin soyadını seçmekte serbest olduğunu söyler. Yırtıcı hayvan adları kanunun yasakları arasında değildi ve bu serbestlik içinde sık seçilen sözcükler oldu.
Neden ilginç?
Bu kategori, aynı sözcüğün iki yazımının ayrı soyadlarına dönüşebileceğini en açık biçimde gösterir. Arslan ile Aslan'ın ikisinin de ulusal ilk on beşte yer alması, yazım farkının ne kadar kalıcı olabileceğinin kanıtıdır. Bir kez kütüğe yazılan biçim, kuşaktan kuşağa aynen aktarılır; gündelik söyleyiş değişse de kayıttaki yazım yerinde kalır.
Bu grubun en yaygın üyeleri hangileri?
Aslan, kurt ve yırtıcılar grubunda önce TÜİK ADNKS 2025 kişi sayısı, ardından bu sözlükteki tanınmış kişi kayıtlarının sayısı esas alınarak seçilen üyeler: Arslan, Aslan, Kurt.
| Soyadı | Kişi sayısı | Tanınmış kişi |
|---|---|---|
| Arslan | 521.149 | 8 |
| Aslan | 409.459 | 8 |
| Kurt | 289.723 | 8 |
| Akkurt | — | 8 |
| Alparslan | — | 8 |
| Alpaslan | — | 8 |
| Arslantaş | — | 8 |
| Bozkurt | — | 8 |
Bu grubun üyeleri hangi il listelerinde var?
- 1 listelenen üye
- 2–4 listelenen üye
- 5+ listelenen üye
- 0 listelenen üye
Harita yalnızca yayımlanan ilk 30 listelerini kapsar; listede yer almamak o ilde hiç taşıyıcı olmadığı anlamına gelmez.4,5
Bu kategorideki tüm soyadları
| # | Soyadı | Anlamı | Köken | Sıra | Harf |
|---|---|---|---|---|---|
| 01 | Arslan | aslan | Türkçe | 11 | 6 |
| 02 | Aslan | yeleli büyük yırtıcı; güçlü, yiğit | Türkçe | 14 | 5 |
| 03 | Kurt | köpekgillerden yabani yırtıcı; güç simgesi | Türkçe | 17 | 4 |
| 04 | Akarslan | ak arslan | Türkçe | – | 8 |
| 05 | Akkurt | ak kurt, beyaz kurt | Türkçe | – | 6 |
| 06 | Alarslan | kızıl aslan | Türkçe | – | 8 |
| 07 | Alkurt | kızıl kurt | Türkçe | – | 6 |
| 08 | Alparslan | yiğit aslan | Türkçe | – | 9 |
| 09 | Alpaslan | aslan yürekli kahraman | Türkçe | – | 8 |
| 10 | Altınkurt | altın kurt | Türkçe | – | 9 |
| 11 | Arslanboğa | aslan boğa | Türkçe | – | 10 |
| 12 | Arslancan | aslan canlı, yiğit | Farsça | – | 9 |
| 13 | Arslankan | aslan kanlı | Türkçe | – | 9 |
| 14 | Arslanoğlu | Arslan’ın oğlu | Türkçe | – | 10 |
| 15 | Arslantaş | aslan taşı | Türkçe | – | 9 |
| 16 | Arslantürk | aslan gibi Türk | Türkçe | – | 10 |
| 17 | Asena | Göktürk soyu Aşina; destandaki dişi kurt | Türkçe | – | 5 |
| 18 | Aslanoğlu | Aslan’ın oğlu | Türkçe | – | 9 |
| 19 | Aslantaş | aslan taşı | Türkçe | – | 8 |
| 20 | Aslantürk | aslan gibi Türk | Türkçe | – | 9 |
| 21 | Aslanyürek | aslan yürekli | Türkçe | – | 10 |
| 22 | Aybars | ay gibi parlak pars | Türkçe | – | 6 |
| 23 | Aykurt | ay ve kurt; ay ışığında kurt | Türkçe | – | 6 |
| 24 | Baybars | soylu pars | Türkçe | – | 7 |
| 25 | Baykurt | soylu kurt | Türkçe | – | 7 |
| 26 | Bozarslan | boz aslan | Türkçe | – | 9 |
| 27 | Bozkurt | gri kurt | Türkçe | – | 7 |
| 28 | Cankurt | kurt yürekli | Türkçe | – | 7 |
| 29 | Cavanşirler | “genç aslan” (çoğul) | Farsça | – | 11 |
| 30 | Çakaloğlu | çakal + -oğlu | Farsça | – | 9 |
| 31 | Çetinaslan | yılmaz aslan | Türkçe | – | 10 |
| 32 | Demirarslan | demir aslan | Türkçe | – | 11 |
| 33 | Erarslan | yiğit aslan | Türkçe | – | 8 |
| 34 | Eraslan | aslan yürekli yiğit | Türkçe | – | 7 |
| 35 | Erkurt | yiğit kurt | Türkçe | – | 6 |
| 36 | Gazanfer | arslan | Arapça | – | 8 |
| 37 | Gençaslan | genç aslan | Türkçe | – | 9 |
| 38 | Göktuna | gök pars | Türkçe | – | 7 |
| 39 | Günarslan | güneş aslanı | Türkçe | – | 9 |
| 40 | Gürtuna | güçlü, yırtıcı pars | Türkçe | – | 7 |
| 41 | Haydar | aslan | Arapça | – | 6 |
| 42 | İlarslan | ülkenin aslanı | Türkçe | – | 8 |
| 43 | Kaplan | çizgili postlu büyük yırtıcı kedi | Türkçe | – | 6 |
| 44 | Karaarslan | kara aslan | Türkçe | – | 10 |
| 45 | Karaaslan | kara aslan; güçlü yiğit | Türkçe | – | 9 |
| 46 | Karakulak | karakal; eskiden haberci | Türkçe | – | 9 |
| 47 | Karakurt | kara kurt | Türkçe | – | 8 |
| 48 | Kılıçarslan | kılıç aslanı; Selçuklu sultan adı | Türkçe | – | 11 |
| 49 | Kılıçaslan | kılıç aslan; Selçuklu sultanlarının adı | Türkçe | – | 10 |
| 50 | Kizilaslan | kızıl aslan | Türkçe | – | 10 |
| 51 | Kocaaslan | koca aslan, iri aslan | Türkçe | – | 9 |
| 52 | Koçarslan | koç yiğit, aslan yürekli | Türkçe | – | 9 |
| 53 | Kortay | kurt + ay; ya da “ufak” + ay | Türkçe | – | 6 |
| 54 | Kurdoğlu | Kurt’un oğlu; kurdun oğlu | Türkçe | – | 8 |
| 55 | Kurtaş | kurt ve taş | Türkçe | – | 6 |
| 56 | Kurtböke | kurt gibi kahraman | Türkçe | – | 8 |
| 57 | Kurtçebe | zırhlı kurt | Moğolca | – | 8 |
| 58 | Kurtoğlu | Kurt’un oğlu | Türkçe | – | 8 |
| 59 | Küçükaslan | küçük aslan | Türkçe | – | 10 |
| 60 | Özarslan | gerçek aslan | Türkçe | – | 8 |
| 61 | Özaslan | gerçek aslan, yiğit | Türkçe | – | 7 |
| 62 | Özkurt | gerçek kurt | Türkçe | – | 6 |
| 63 | Pars | leopar | Türkçe | – | 4 |
| 64 | Parscan | pars yürekli | Farsça | – | 7 |
| 65 | Savaşkurt | savaşçı kurt | Türkçe | – | 9 |
| 66 | Seğmen | atlı asker; eski segban | Farsça | – | 6 |
| 67 | Tankurt | şafak kurdu | Türkçe | – | 7 |
| 68 | Türkaslan | Türk aslanı | Türkçe | – | 9 |
| 69 | Yavuzaslan | çetin aslan | Türkçe | – | 10 |
| 70 | Yürükaslan | hızlı aslan | Türkçe | – | 10 |
Sık sorulanlar
- Arslan ile Aslan arasındaki fark nedir?
İkisi tek bir sözcüğün eski ve yeni biçimleridir. TÜİK ADNKS 2025'te Arslan 11., Aslan 14. sıradadır ve kayıtlarda ayrı soyadlarıdır.
- Kurtuluş soyadı kurt ile ilgili midir?
Hayır. Kurtuluş, kurtarmak ve kurtulmak fiilleriyle ilgilidir; kurt sözcüğüyle bağı yoktur.
- Börü ne demektir?
Börü, Eski Türkçede kurt anlamına gelen sözcüktür ve bugün soyadı ve kişi adı olarak yaşar.
Kaynaklar
- 1Türk Dil Kurumu, TDK Güncel Türkçe Sözlük
- 2Sevan Nişanyan, Nişanyan Sözlük
- 3T.C. Resmî Gazete / Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr), Soyadı Kanunu (Kanun No. 2525)
- 4Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) · ADNKS, TÜİK Nüfus İsim Portalı: En çok kullanılan soyisimler (ADNKS)
- 5Natural Earth, Natural Earth: Admin-1 boundaries