Kategori grubu·197 soyadı

Hayvanlar

Soyadlarını keşfedin →

Soyadı
197
bu sözlükte
Ulusal ilk 30’da
64
ADNKS 2025
En yaygın
Şahin
Kişi sayısı
688.2144
Şahin

Bu soyadları nasıl oluştu?

TÜİK ADNKS 2025 listesindeki en yaygın otuz soyadına bakınca, bunların arasında bir hayvan kalabalığı görülür. Şahin 688.214 kişiyle 6. sıradadır. Arslan 11., Aslan 14., Kurt 17. ve Koç 18. sıradadır. Doğan ise 12. sıradadır, ama bu ad için iki okuma vardır ve aşağıda ele alınır. Ulusal listenin üst sıralarında bu kadar çok hayvan adının bulunması, grubu soyadı dağarcığının en dikkat çekici bölümlerinden biri yapar.

Dört alt kategori

  • Yırtıcı kuşlar: Şahin, Doğan, Kartal, Atmaca, Sungur, Çakır.
  • Öteki kuşlar: Turna, Bülbül, Keklik, Kuğu, Kumru.
  • Aslan, kurt ve yırtıcılar: Arslan, Aslan, Kurt, Kaplan, Pars.
  • Evcil ve öteki hayvanlar: Koç, Tay, Kuzu, Ceylan, Maral, Arı.

Sözcükler ve anlamları

Hayvan adları çoğu zaman bir niteliğin imgesi olarak anlaşılır: aslan güç, şahin keskin bakış, koç yiğitlik. Bu çağrışımlar sözlüklerde de yer alır; TDK, koç sözcüğü için mecazen “yiğit, güçlü erkek” anlamını verir. Ancak bir ailenin soyadını seçerken hangi niteliği düşündüğü bilinmez. Bu sayfalarda yalnızca sözcüğün anlamı anlatılır; hayvanlara yüklenen simgesel ya da siyasal okumalara girilmez.

Kökenler çeşitlidir. Kurt, koç, kartal ve turna Türkçedir. Şahin ve bülbül Farsçadan gelir. Arslan ile Aslan aynı sözcüğün iki biçimidir; Arslan daha eski biçimdir ve iki ad kayıtlarda ayrı soyadları olarak durur.

Biçim

Hayvan soyadları genellikle yalındır. Birleşiklerde renk öğesi başa gelir: Akdoğan, Karaaslan, Bozkurt, Karakoç. Bu birleşiklerde anlamı sondaki hayvan adı taşır. Doğancı, Arıcı ya da Deveci gibi -CI ekli adlar ise bir hayvanla uğraşan kişiyi anlatır ve meslek soyadları arasında yer alır.

1934 bağlamı

Soyadı Kanunu'nun 8. maddesi, soyadı seçimiyle ilgili anlaşmazlıkları çözme yetkisini nüfus kütüğünün bulunduğu yerin en büyük mülkiye memuruna verdi. Aynı madde, bir adın kanuna uygun olup olmadığına karar verme yetkisini de bu makama bıraktı. Hayvan adları, kanunun yasak listesinde yer almıyordu.

Neden ilginç?

Hayvan soyadlarının bir kısmı, Türkçe kişi adlarında yüzyıllardır kullanılan sözcüklerdir. Arslan ve Doğan, soyadı olmadan önce de ad olarak biliniyordu. 1934'te bu sözcüklerin kalıcı aile adlarına dönüşmesi, eski bir ad dağarcığının yeni bir işlev kazanmasıdır.

Kaynaklar1,2,3,4

Bu grupta hangi kategoriler var?

  • Yırtıcı kuşlar73 soyadı

    Şahin, doğan, kartal, atmaca, sungur, laçin ve toğrul gibi avcı kuş adlarından gelen soyadları. Avcılık kültüründe ve eski Türk ad geleneğinde önemli yer tutan bu kuşlar, cesaret ve keskin bakışla anılır. Doğan sözcüğünün 'doğmuş olan' okuması da bulunduğundan bu ad ayrıca dikkat ister.

  • Öteki kuşlar44 soyadı

    Turna, bülbül, keklik, kuğu, güvercin, kumru, toygar ve serçe gibi yırtıcı olmayan kuş adlarıyla genel kuş sözcüğünden gelen soyadları. Türkülerde ve halk şiirinde sık geçen bu kuşlar güzellik, ses ve özlem çağrışımı taşır.

  • Aslan, kurt ve yırtıcılar70 soyadı

    Aslan/Arslan, kurt, börü, kaplan ve pars gibi yırtıcı memeli adlarından gelen soyadları. Güç ve yiğitlik simgesi olan bu hayvanlar eski Türk adlarında da sık görülür; Alparslan ve Kılıçarslan gibi tarihî adlar bu geleneğin örnekleridir. Bu sayfalarda yalnızca sözcüğün anlamı anlatılır, simgelere siyasi yorum eklenmez.

  • Evcil ve öteki hayvanlar127 soyadı

    Koç, tay, boğa, kuzu, ceylan, geyik, maral, arı ve balık gibi evcil hayvanlar, av hayvanları ve öteki canlılardan gelen soyadları. Koç, yiğitlik çağrışımıyla bu grubun en yaygın soyadıdır.

Bu grubun en yaygın üyeleri hangileri?

Hayvanlar grubunda önce TÜİK ADNKS 2025 kişi sayısı, ardından bu sözlükteki tanınmış kişi kayıtlarının sayısı esas alınarak seçilen üyeler: Şahin, Arslan, Doğan.

SoyadıKişi sayısıTanınmış kişi
Şahin688.2148
Arslan521.1498
Doğan485.9068
Aslan409.4598
Kurt289.7238
Koç286.2078
Akat—8
Akbaba—8

Bu grubun üyeleri hangi il listelerinde var?

Adana: 7 listelenen üyeAdıyaman: 6 listelenen üyeAfyonkarahisar: 6 listelenen üyeAğrı: 5 listelenen üyeAmasya: 7 listelenen üyeAnkara: 6 listelenen üyeAntalya: 7 listelenen üyeArtvin: 2 listelenen üyeAydın: 7 listelenen üyeBalıkesir: 7 listelenen üyeBilecik: 4 listelenen üyeBingöl: 5 listelenen üyeBitlis: 3 listelenen üyeBolu: 3 listelenen üyeBurdur: 3 listelenen üyeBursa: 6 listelenen üyeÇanakkale: 7 listelenen üyeÇankırı: 6 listelenen üyeÇorum: 6 listelenen üyeDenizli: 4 listelenen üyeDiyarbakır: 6 listelenen üyeEdirne: 5 listelenen üyeElazığ: 5 listelenen üyeErzincan: 6 listelenen üyeErzurum: 6 listelenen üyeEskişehir: 4 listelenen üyeGaziantep: 7 listelenen üyeGiresun: 5 listelenen üyeGümüşhane: 7 listelenen üyeHakkari: 4 listelenen üyeHatay: 6 listelenen üyeIsparta: 4 listelenen üyeMersin: 6 listelenen üyeİstanbul: 6 listelenen üyeİzmir: 6 listelenen üyeKars: 4 listelenen üyeKastamonu: 5 listelenen üyeKayseri: 6 listelenen üyeKırklareli: 5 listelenen üyeKırşehir: 6 listelenen üyeKocaeli: 6 listelenen üyeKonya: 5 listelenen üyeKütahya: 7 listelenen üyeMalatya: 8 listelenen üyeManisa: 6 listelenen üyeKahramanmaraş: 6 listelenen üyeMardin: 4 listelenen üyeMuğla: 5 listelenen üyeMuş: 4 listelenen üyeNevşehir: 5 listelenen üyeNiğde: 6 listelenen üyeOrdu: 3 listelenen üyeRize: 1 listelenen üyeSakarya: 5 listelenen üyeSamsun: 6 listelenen üyeSiirt: 2 listelenen üyeSinop: 5 listelenen üyeSivas: 6 listelenen üyeTekirdağ: 6 listelenen üyeTokat: 6 listelenen üyeTrabzon: 4 listelenen üyeTunceli: 6 listelenen üyeŞanlıurfa: 6 listelenen üyeUşak: 5 listelenen üyeVan: 6 listelenen üyeYozgat: 7 listelenen üyeZonguldak: 5 listelenen üyeAksaray: 6 listelenen üyeBayburt: 3 listelenen üyeKaraman: 5 listelenen üyeKırıkkale: 7 listelenen üyeBatman: 6 listelenen üyeŞırnak: 5 listelenen üyeBartın: 3 listelenen üyeArdahan: 4 listelenen üyeIğdır: 5 listelenen üyeYalova: 6 listelenen üyeKarabük: 5 listelenen üyeKilis: 12 listelenen üyeOsmaniye: 6 listelenen üyeDüzce: 4 listelenen üye
  • 1 listelenen üye
  • 2–4 listelenen üye
  • 5+ listelenen üye
  • 0 listelenen üye
Hayvanlar: 2025 il ilk 30 listelerindeki farklı üye sayısı.

Harita yalnızca yayımlanan ilk 30 listelerini kapsar; listede yer almamak o ilde hiç taşıyıcı olmadığı anlamına gelmez.4,5

Bu gruptaki tüm soyadları

#SoyadıAnlamıKökenSıraHarf
01 Şahin şahin kuşu Farsça 6 5
02 Arslan aslan Türkçe 11 6
03 Doğan doğan kuşu; doğan, yükselen Türkçe 12 5
04 Aslan yeleli büyük yırtıcı; güçlü, yiğit Türkçe 14 5
05 Kurt köpekgillerden yabani yırtıcı; güç simgesi Türkçe 17 4
06 Koç erkek koyun; güçlü, yiğit Türkçe 18 3
07 Akarslan ak arslan Türkçe – 8
08 Akat ak at, beyaz at Türkçe – 4
09 Akbaba akbaba kuşu Türkçe – 6
10 Akbalık akbalık (tatlı su balığı) Türkçe – 7
11 Akbaytogan ak, varlıklı doğan Türkçe – 10
12 Akboğa ak boğa Türkçe – 6
13 Akbuğa ak boğa (eski söyleyiş) Türkçe – 6
14 Akdoğan ak doğan; temiz doğmuş Türkçe – 7
15 Akkartal ak kartal Türkçe – 8
16 Akkoç beyaz koç Türkçe – 5
17 Akkoyun ak koyun, beyaz koyun Türkçe – 7
18 Akkurt ak kurt, beyaz kurt Türkçe – 6
19 Akkuş ak kuş, beyaz kuş Türkçe – 5
20 Akkuzu ak kuzu Türkçe – 6
21 Akleylek ak leylek Arapça – 8
22 Aksongur ak sungur, beyaz şahin Türkçe – 8
23 Aksungur beyaz sungur, ak doğan Türkçe – 8
24 Aktay ak tay, beyaz at yavrusu Türkçe – 5
25 Aladoğan benekli doğan Türkçe – 8
26 Alakuş alaca kuş Türkçe – 6
27 Alarslan kızıl aslan Türkçe – 8
28 Aldoğan kızıl doğan Türkçe – 7
29 Alkoçlar al koçlar Türkçe – 8
30 Alkurt kızıl kurt Türkçe – 6
31 Altınkurt altın kurt Türkçe – 9
32 Argun gelincik; cesur, atılgan Türkçe – 5
33 Arı arı (böcek); temiz, saf Türkçe – 3
34 Arkoç ar + koç: arı koç Türkçe – 5
35 Arslanboğa aslan boğa Türkçe – 10
36 Arslancan aslan canlı, yiğit Farsça – 9
37 Arslankan aslan kanlı Türkçe – 9
38 Atmaca atmaca kuşu Türkçe – 6
39 Aybars ay gibi parlak pars Türkçe – 6
40 Aykoç ay + koç Türkçe – 5
41 Babaç kümesin en iri erkeği; iri adam Türkçe – 5
42 Bakar öküz; ya da “bakar, gözetir” Arapça – 5
43 Balaban balaban kuşu; nefesli çalgı; iri Farsça – 7
44 Balık suda yaşayan, solungaçlı omurgalı Türkçe – 5
45 Baykurt soylu kurt Türkçe – 7
46 Berktay güçlü tay Türkçe – 7
47 Boğa erkek sığır; güç simgesi Türkçe – 4
48 Bozarslan boz aslan Türkçe – 9
49 Bozatlı boz atlı Türkçe – 7
50 Bozdoğan bozdoğan kuşu; gürz Türkçe – 8
51 Bozgeyik boz geyik Türkçe – 8
52 Bozkurt gri kurt Türkçe – 7
53 Böcek böcek, haşere Türkçe – 5
54 Böcekler böcekler Türkçe – 8
55 Buğa boğa Türkçe – 4
56 Buğra erkek deve Türkçe – 5
57 Büke ejderha; kız adı Türkçe – 4
58 Bülbül güzel ötüşlü küçük kuş; güzel sesli kişi Arapça – 6
59 Büyükdoğan büyük doğan (kuş); büyük doğmuş Türkçe – 10
60 Cankurt kurt yürekli Türkçe – 7
61 Cennetkuşu cennet kuşu (kuş türü) Türkçe – 10
62 Ceran yaban koyunu; ceylan Moğolca – 5
63 Ceylan iri gözlü, çok hızlı koşan ince yapılı hayvan Moğolca – 6
64 Çağrı ulu doğan; çağırma, davet Türkçe – 5
65 Çakal çakal Farsça – 5
66 Çakaloğlu çakal + -oğlu Farsça – 9
67 Çalıkuşu çalı kuşu (ötücü kuş) Türkçe – 8
68 Çayan akrep Türkçe – 5
69 Çekirge çekirge Türkçe – 7
70 Çetinaslan yılmaz aslan Türkçe – 10
71 Demirarslan demir aslan Türkçe – 11
72 Demirboğa demir boğa, güçlü boğa Türkçe – 9
73 Doğaner erkek doğan kuşu Türkçe – 7
74 Doğanlar doğan kuşları Türkçe – 8
75 Dombayoğlu Dombay lakaplının oğlu (dombay: manda) – 10
76 Elçiboğa elçi boğa, elçi ile boğa Türkçe – 8
77 Erarslan yiğit aslan Türkçe – 8
78 Eraslan aslan yürekli yiğit Türkçe – 7
79 Erkartal yiğit kartal Türkçe – 8
80 Erkoç koç gibi yiğit Türkçe – 5
81 Erkurt yiğit kurt Türkçe – 6
82 Erşahin yiğit şahin Farsça – 7
83 Gazanfer arslan Arapça – 8
84 Gençaslan genç aslan Türkçe – 9
85 Geyik çatallı boynuzlu, ürkek ve çevik orman hayvanı Türkçe – 5
86 Göksungur gök sungur, göklerin şahini Türkçe – 9
87 Göktay gök tay; gökteki ay Türkçe – 6
88 Günarslan güneş aslanı Türkçe – 9
89 Gürtuna güçlü, yırtıcı pars Türkçe – 7
90 Güvercin güvercin Türkçe – 8
91 İlarslan ülkenin aslanı Türkçe – 8
92 İyidoğan iyi doğan; iyi doğmuş Türkçe – 8
93 Kanatlı kanadı olan Türkçe – 7
94 Kapanşahin avını kapan şahin Farsça – 10
95 Kaplan çizgili postlu büyük yırtıcı kedi Türkçe – 6
96 Karaarslan kara aslan Türkçe – 10
97 Karaaslan kara aslan; güçlü yiğit Türkçe – 9
98 Karaböcek kara böcek Türkçe – 9
99 Karaca karaca (geyik); esmerce Türkçe – 6
Sıra: TÜİK ADNKS 2025 ulusal ilk 30. Liste sözlüğe yeni soyadları eklendikçe büyür.4

Sık sorulanlar

En yaygın hayvan soyadı hangisidir?

TÜİK ADNKS 2025 verilerine göre Şahin, 688.214 kişiyle ulusal 6. sıradadır ve ilk otuzdaki hayvan adlarının en üstündedir.

Arslan ve Aslan aynı soyadı mıdır?

Aynı sözcüğün iki biçimidir; Arslan daha eskidir. Kayıtlarda iki ayrı soyadı olarak dururlar.

Hayvan soyadları bir niteliği mi anlatır?

Sözlükler bazı mecaz anlamlar verir, örneğin koç için “yiğit”. Ama bir ailenin hangi niteliği düşündüğü bilinmez.

Kaynaklar

  1. 1Türk Dil Kurumu, TDK Güncel Türkçe Sözlük
  2. 2Sevan Nişanyan, Nişanyan Sözlük
  3. 3T.C. Resmî Gazete / Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr), Soyadı Kanunu (Kanun No. 2525)
  4. 4Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) · ADNKS, TÜİK Nüfus İsim Portalı: En çok kullanılan soyisimler (ADNKS)
  5. 5Natural Earth, Natural Earth: Admin-1 boundaries