Can soyadı hangi dilden gelir?

Can, Farsça jān “ruh, hayat” sözcüğünden gelir. TÜİK ADNKS 2025 verilerine göre Can, 230.085 kişiyle ulusal 27. sıradadır.

Öz “gerçek, saf” ile can'ın birleşimidir. TÜİK ADNKS 2025 verilerine göre Özcan, 233.820 kişiyle 25. sıradadır.

Coşkun nasıl türemiştir?

Coşmak fiiline -GUn ekinin gelmesiyle oluşur: “coşmuş, heyecanlı”.

Kategori·Kişilik, erdem ve görünüş·319 soyadı

Gönül, sevinç ve umut

Soyadlarını keşfedin →

Soyadı: 319; bu sözlükte
Ulusal ilk 30’da: 2⁴; ADNKS 2025
En yaygın: Özcan
Kişi sayısı: 233.820⁴; Özcan

Bu soyadları nasıl oluştu?

Can, Farsça jān “ruh, hayat” sözcüğünden gelir. Türkçede “canlılık, ruh” anlamının yanında sevgi sözü olarak da kullanılır: “canım”. Soyadı olarak Can, TÜİK ADNKS 2025 verilerine göre 230.085 kişiyle ulusal 27. sıradadır. Özcan ise öz ile can'ın birleşimidir ve aynı listede 233.820 kişiyle 25. sırada yer alır. İlginç bir ayrıntı: birleşik olan Özcan, yalın Can'dan bir sıra daha yukarıdadır.

Can ve birleşikleri

Can, soyadlarında hem tek başına hem de birleşiklerin son öğesi olarak çok kullanılır. Özcan “öz can”, Akcan “ak can” gibi biçimlerde anlamı can taşır. Ercan gibi bazı adlarda ise can öğesi ek sayfasında da kaydedilir. Bu birleşiklerin bir kısmı kişi adı olarak da yaygındır.

Gönül ve duygular

Gönül, Türkçede “kalp, iç dünya, sevgi” anlamlarını taşıyan eski bir sözcüktür. Sevgi, sevinç ve sevim, sevmek ve sevinmek fiillerinden türemiştir; Sevinç, sevin- köküne -ç ekiyle kurulur. Coşkun, coşmak fiilinden -GUn ekiyle türemiştir: “coşmuş, heyecanlı”. Bu sözcükler, bir eylemden bir niteliğe ya da bir duyguya geçişi gösterir.

Sevinç, umut ve barış

Mutlu, mut “mutluluk” sözcüğüne -lu ekinin gelmesiyle oluşur. Şen “neşeli, güler yüzlü” demektir; sözcüğün kökeni üzerine kaynaklar farklı açıklamalar verir. Umut, “bir şeyin olmasını bekleme” anlamında Türkçe bir sözcüktür. Barış ise barışmak fiilinden türemiş bir addır: “savaşın sona ermesi, dostluk”. Huzur, Arapça kökenlidir ve “rahatlık, dirlik” anlamına gelir. Özlem, özlemek fiilinden türemiştir.

Biçim ve sınırlar

Bu kategorideki sözcüklerin çoğu fiillerden ad türeten eklerle kurulmuştur: -ç (Sevinç), -GUn (Coşkun), -(I)ş (Barış), -lU (Mutlu). Ünlü uyumu her birinde ekin biçimini belirler; Mutlu'da -lu, Sevinç'te ince ünlülü bir kök vardır. Yürekli ise yiğitlik anlamında olduğu için başka bir kategoridedir. Uğur, Kutlu ve Şanlı gibi talih ve ün sözcükleri de ayrı bir başlıktadır. Özlem, Sevgi ve Umut aynı zamanda kişi adıdır; bu kategoride soyadı olarak ele alınır.

1934 ve sonrası

Soyadı Kanunu'nun 7. maddesi soyadı bildirmek için iki yıllık bir süre tanımıştı. Kanunun 10. maddesine göre bu süre geçtikten sonra soyadını değiştirmek isteyenler Medeni Kanun hükümlerine tabi olacaktı. Yani 1934'te seçilen ad, sonradan ancak mahkeme yoluyla değiştirilebiliyordu. Mutlu ya da Umut gibi bir soyadı da bir kez kütüğe yazıldıktan sonra kuşaktan kuşağa aktarılmıştır.

Neden ilginç?

Duygu soyadları, iç dünyayı anlatan sözcüklerin kalıcı aile adlarına dönüşmesidir. Can ve Özcan'ın ulusal ilk otuzda yer alması, bu küçük sözcüğün soyadı olarak ne kadar sevildiğini gösterir.

Kaynaklar^1,2,3,4

Bu grubun en yaygın üyeleri hangileri?

Gönül, sevinç ve umut grubunda önce TÜİK ADNKS 2025 kişi sayısı, ardından bu sözlükteki tanınmış kişi kayıtlarının sayısı esas alınarak seçilen üyeler: Özcan, Can, Akcan.

Soyadı	Kişi sayısı	Tanınmış kişi
Özcan	233.820	8
Can	230.085	8
Akcan	—	8
Alkış	—	8
Arıcan	—	8
Armağan	—	8
Arman	—	8
Asan	—	8

Bu grubun üyeleri hangi il listelerinde var?

1 listelenen üye
2–4 listelenen üye
5+ listelenen üye
0 listelenen üye

Gönül, sevinç ve umut: 2025 il ilk 30 listelerindeki farklı üye sayısı.

Harita yalnızca yayımlanan ilk 30 listelerini kapsar; listede yer almamak o ilde hiç taşıyıcı olmadığı anlamına gelmez.^4,5

Bu kategorideki tüm soyadları

Sıra: TÜİK ADNKS 2025 ulusal ilk 30. Liste sözlüğe yeni soyadları eklendikçe büyür.⁴
#	Soyadı	Anlamı	Köken	Sıra	Harf
01	Özcan	öz can; saf ruhlu, candan	Farsça	25	5
02	Can	ruh; sevgili	Farsça	27	3
03	Abasıyanık	abası yanık, sevdalı	Türkçe	–	10
04	Açan	açan, çiçeklenen	Türkçe	–	4
05	Açılan	açılan, çiçek gibi açan	Türkçe	–	6
06	Akbayram	ak bayram	Farsça	–	8
07	Akcan	ak can, temiz yürekli sevgili	Farsça	–	5
08	Akgönül	temiz yürekli	Türkçe	–	7
09	Akşen	ak yürekli, neşeli	Ermenice	–	5
10	Akşener	temiz, neşeli yiğit	Türkçe	–	7
11	Alican	sevgili Ali	Farsça	–	6
12	Alkış	iyi dilek, övgü; alkış	Türkçe	–	5
13	Altıncan	altın can	Farsça	–	8
14	Andaç	hatıra, anı	Türkçe	–	5
15	Arcayürek	temiz yürekli	Türkçe	–	9
16	Arıcan	saf ruhlu, temiz yürekli	Farsça	–	6
17	Armağan	hediye, armağan	Farsça	–	7
18	Arman	dilek, özlem	Farsça	–	5
19	Armaner	Arman + er; dilekli yiğit	Türkçe	–	7
20	Arslancan	aslan canlı, yiğit	Farsça	–	9
21	Arzu	istek, dilek	Farsça	–	4
22	Arzuman	istekli, arzulu	Farsça	–	7
23	Asan	kolay, rahat; Hasan’ın bir biçimi	Farsça	–	4
24	Aşina	tanıdık, bildik	Farsça	–	5
25	Aşkın	üstün, aşan; aşk dolu	Türkçe	–	5
26	Atacan	atasına candan bağlı	Farsça	–	6
27	Ateşin	ateşli, ateş gibi	Farsça	–	6
28	Ateşli	coşkulu	Farsça	–	6
29	Aycan	sevgili ay	Farsça	–	5
30	Aydilek	ay + dilek	Türkçe	–	7
31	Aygüler	ay gibi gülen	Türkçe	–	7
32	Azap	azap askeri; eziyet	Arapça	–	4
33	Babacan	iyi kalpli, güvenilir	Türkçe	–	7
34	Bağrıaçık	göğsü açık	Türkçe	–	9
35	Bahtiyar	mutlu, talihli	Farsça	–	8
36	Baler	tatlı dilli, cana yakın	Türkçe	–	5
37	Balım	balım, tatlım	Türkçe	–	5
38	Barış	uzlaşma	Türkçe	–	5
39	Barışık	barış içinde, dargın olmayan	Türkçe	–	7
40	Barışta	barış içinde, huzurda	Türkçe	–	7
41	Bayar	sevinç, coşku, şenlik	Moğolca	–	5
42	Baycan	varlıklı, değerli can	Farsça	–	6
43	Bayramlı	bayramı olan, şenlikli; köy adı	Türkçe	–	8
44	Baysal	sakin, huzurlu	Türkçe	–	6
45	Behçet	güzellik, parlaklık, sevinç	Arapça	–	6
46	Bekleriz	bekleriz, gözleriz	Türkçe	–	8
47	Bese	yeter, kâfi	Kürtçe	–	4
48	Bildik	tanıdık, bilinen	Türkçe	–	6
49	Bircan	tek can, biricik sevgili	Farsça	–	6
50	Biricik	bir tane, çok sevilen	Türkçe	–	7
51	Birşen	tek ve neşeli; kız adı	Ermenice	–	6
52	Bulduk	“bulduk”: aradığımıza kavuştuk	Türkçe	–	6
53	Buldum	buldum	Türkçe	–	6
54	Buldun	buldun	Türkçe	–	6
55	Buruk	kekre; burulmuş; hüzünlü	Türkçe	–	5
56	Büyükerşen	büyük ve şen yiğit	Ermenice	–	10
57	Canan	sevgili, gönülden sevilen	Farsça	–	5
58	Canatan	tutkuyla çabalayan	Türkçe	–	7
59	Canbek	sevgili bey	Türkçe	–	6
60	Canberk	canı sağlam, güçlü	Türkçe	–	7
61	Canbey	sevgili bey	Türkçe	–	6
62	Canbolat	çelik canlı	Farsça	–	8
63	Canbulat	çelik can	Farsça	–	8
64	Canciğer	çok yakın, içten (dost)	Farsça	–	8
65	Candan	içten, yürekten	Farsça	–	6
66	Candemir	demir canlı, dayanıklı	Türkçe	–	8
67	Canefe	can efe, sevgili yiğit	Türkçe	–	6
68	Caner	candan, sevilen er	Türkçe	–	5
69	Canıtez	aceleci, canı tez	Türkçe	–	7
70	Cankardeş	can kardeş	Türkçe	–	9
71	Cankurt	kurt yürekli	Türkçe	–	7
72	Canlı	diri, hayat dolu	Farsça	–	5
73	Canpolat	çelik canlı, dayanıklı	Farsça	–	8
74	Cansel	can seli, coşkun ruh	Arapça	–	6
75	Cansev	gönülden sev	Türkçe	–	6
76	Canseven	candan seven	Türkçe	–	8
77	Cansever	yaşamı ve insanları seven	Türkçe	–	8
78	Cansın	canımsın, sevgilisin	Farsça	–	6
79	Cansu	can + su	Türkçe	–	5
80	Cansun	sen cansın, sevgilisin	Farsça	–	6

Sık sorulanlar

Can soyadı hangi dilden gelir?: Can, Farsça jān “ruh, hayat” sözcüğünden gelir. TÜİK ADNKS 2025 verilerine göre Can, 230.085 kişiyle ulusal 27. sıradadır.
Özcan ne demektir?: Öz “gerçek, saf” ile can'ın birleşimidir. TÜİK ADNKS 2025 verilerine göre Özcan, 233.820 kişiyle 25. sıradadır.
Coşkun nasıl türemiştir?: Coşmak fiiline -GUn ekinin gelmesiyle oluşur: “coşmuş, heyecanlı”.

Kaynaklar

1Türk Dil Kurumu, TDK Güncel Türkçe Sözlük
2Sevan Nişanyan, Nişanyan Sözlük
3T.C. Resmî Gazete / Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr), Soyadı Kanunu (Kanun No. 2525)
4Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) · ADNKS, TÜİK Nüfus İsim Portalı: En çok kullanılan soyisimler (ADNKS)
5Natural Earth, Natural Earth: Admin-1 boundaries