Yılmaz soyadı ne demektir?

Yılmaz, yılmak fiilinin olumsuz geniş zamanıdır: “yılmayan, gözü korkmayan”. Ulusal sıralamada Yılmaz birinci sıradadır (TÜİK ADNKS 2025, 1.177.896 kişi).

Kişilik soyadları taşıyanın karakterini mi anlatır?

Hayır. Bu soyadları sözcüğün anlamını anlatır; taşıyan kişinin karakteri hakkında bilgi vermez.

Bu grupta hangi ekler görülür?

Olumsuz geniş zaman -mAz (Yılmaz), sahiplik eki -lI (Yürekli), -GIn (Bilgin) ve -GIç (Bilgiç) en sık görülen eklerdir.

Kategori grubu·1076 soyadı

Kişilik, erdem ve görünüş

Soyadlarını keşfedin →

Soyadı: 1.076; bu sözlükte
Ulusal ilk 30’da: 6⁴; ADNKS 2025
En yaygın: Yılmaz
Kişi sayısı: 1.177.896⁴; Yılmaz

Bu soyadları nasıl oluştu?

Listenin en tepesinde bir isim değil, bir fiil biçimi durur. Yılmaz, yılmak fiilinin olumsuz geniş zamanıdır: “yılmayan, gözü korkmayan”. TÜİK ADNKS 2025 verilerine göre Yılmaz 1.177.896 kişiyle ulusal 1. sıradadır. Bu tek örnek, kişilik grubunun nasıl çalıştığını özetler: bu soyadları bir şeyi değil, bir niteliği adlandırır.

Altı alt kategori

Yiğitlik ve dayanıklılık: Yılmaz, Korkmaz, Çetin, Sarp, Yürekli.
Erdem ve dürüstlük: Erdem, Doğru, Dürüst, Mert, Sadık.
Akıl ve bilgelik: Bilge, Bilgin, Uslu, Zeki, Sezgin.
Gönül, sevinç ve umut: Can, Gönül, Mutlu, Şen, Umut.
Talih, kut ve ün: Uğur, Kutlu, Bahtiyar, Ünlü, Şanlı.
Görünüş, beden ve güç: Uzun, Güzel, Güçlü, Pehlivan, Karagöz.

Biçim çeşitliliği

Bu grup, morfoloji açısından en çeşitli gruptur. Olumsuz geniş zaman eki -mAz, Yılmaz ve Korkmaz'da görülür. Sahiplik bildiren -lI eki Yürekli, Uğurlu ve Güçlü'de vardır ve ünlü uyumuna göre -lı, -li, -lu, -lü biçimlerini alır. -GIn eki Bilgin ve Sezgin'de, -GIç eki Bilgiç'te görülür. Bunların yanında Erdem ve Çetin gibi doğrudan sözlükten alınmış sıfat ve adlar da vardır.

Kökenler de çeşitlidir. Türkçe sözcüklerin yanında Sadık, Zeki ve Talih gibi Arapça, Mert, Can ve Pehlivan gibi Farsça kökenli sözcükler de yer alır.

1934 bağlamı

Soyadı Kanunu'nun 3. maddesi rütbe ve memuriyet adlarını, aşiret ve yabancı millet adlarını ve genel edebe aykırı adları yasaklarken, kanunun 5. maddesi reşit kişiye soyadını seçme serbestliği tanıdı. Bir nitelik bildiren sözcükler bu iki kuralın arasında rahatça yer buldu: yasak değildiler ve seçimi kolaydı.

Önemli bir uyarı

Bu soyadları sözcüklerin anlamını anlatır, taşıyanların karakterini değil. Korkmaz soyadını taşıyan biri korkusuz olmak zorunda değildir; Mutlu soyadı da bir mutluluk garantisi vermez. Bir ailenin bu niteliği neden seçtiği ise kayıtlara yazılmamıştır.

Nereden başlamalı?

Bir kişilik soyadının anlamını ararken önce sözcüğün tamamına sözlükte bakmak gerekir. Erdem, Özgür ya da Akın gibi sözcükler parçalara ayrılmadan kendi anlamlarıyla okunur. Sözcük sözlükte yoksa, kök ve ek ayrı ayrı incelenir: Yürekli için yürek ve -li, Bilgin için bil- ve -GIn. Bu sıra, yanlış çözümlemelerin önüne geçer ve her alt kategoride aynı biçimde uygulanır.

Kaynaklar^1,2,3,4

Bu grupta hangi kategoriler var?

Cesaret ve yılmazlık221 soyadı
Yılmaz, Korkmaz, Çetin, Sarp, Yürekli ve Yenilmez gibi korkusuzluk, sebat ve dayanıklılık anlatan soyadları. Türkiye'nin en yaygın soyadı Yılmaz da bu gruptadır: 'yılmak' fiilinin olumsuz geniş zaman biçimidir ve 'yılmayan, korkup geri durmayan' demektir. Bu yapıdaki pek çok soyadı aynı zamanda fiilden türeme biçim sınıfına girer.
Erdem ve ahlak336 soyadı
Erdem, doğruluk, temizlik, cömertlik ve sadakat gibi ahlaki nitelikleri anlatan soyadları. Erdem, Doğru, Dürüst, Temiz ve Mert gibi Türkçe sözcüklerin yanında Sadık ve Asil gibi Arapça kökenli sözcükler de bu gruptadır. Bu adlar taşıyanlarının kişiliği hakkında değil, sözcüğün anlamı hakkında bilgi verir.
Akıl ve bilgelik166 soyadı
Bilge, bilgin, akıllı, uslu, zeki ve anlayışlı gibi akıl, bilgi ve sağduyu anlatan soyadları. Eski Türkçede 'bilge' hem bilgin kişi hem de bir unvan olarak geçer; soyadında hangi değerin öne çıktığı kayıtta belirtilir.
Gönül, sevinç ve umut319 soyadı
Can, gönül, sevgi, sevinç, umut, barış ve coşku gibi duygu ve iç dünya sözcüklerinden gelen soyadları. Mutlu, Şen, Coşkun ve Umut bu grubun bilinen örnekleridir. Can öğesi Özcan, Ercan gibi bileşiklerde ek olarak da sayılır.
Uğur, kut ve ün217 soyadı
Uğur, kut, baht, talih, şan ve ün gibi talih, kutsanmışlık ve şöhret anlatan soyadları. Eski Türkçedeki 'kut' kavramı Kutlu, Kutlay, Kutay gibi adlarda yaşar. Ün- ve Şan- öğeleri Ünal, Ünlü, Şanlı gibi biçimlerde görülür.
Görünüş, beden ve güç343 soyadı
Uzun, güzel, güçlü, gürbüz, pehlivan ve kocabaş gibi boy, görünüş, beden ve kuvvet anlatan soyadları. Bunların bir kısmı 1934'ten önceki aile lakaplarından gelmiş olabilir; bu ancak belgeyle söylenir. Olumsuz çağrışımlı beden lakapları ayrı başlıkta toplanır.

Bu grubun en yaygın üyeleri hangileri?

Kişilik, erdem ve görünüş grubunda önce TÜİK ADNKS 2025 kişi sayısı, ardından bu sözlükteki tanınmış kişi kayıtlarının sayısı esas alınarak seçilen üyeler: Yılmaz, Çetin, Korkmaz.

Soyadı	Kişi sayısı	Tanınmış kişi
Yılmaz	1.177.896	8
Çetin	345.329	8
Korkmaz	250.142	8
Yavuz	236.317	8
Can	230.085	8
Acar	228.386	8
Açıkalın	—	8
Açıkgöz	—	8

Bu grubun üyeleri hangi il listelerinde var?

1 listelenen üye
2–4 listelenen üye
5+ listelenen üye
0 listelenen üye

Kişilik, erdem ve görünüş: 2025 il ilk 30 listelerindeki farklı üye sayısı.

Harita yalnızca yayımlanan ilk 30 listelerini kapsar; listede yer almamak o ilde hiç taşıyıcı olmadığı anlamına gelmez.^4,5

Bu gruptaki tüm soyadları

Sıra: TÜİK ADNKS 2025 ulusal ilk 30. Liste sözlüğe yeni soyadları eklendikçe büyür.⁴
#	Soyadı	Anlamı	Köken	Sıra	Harf
01	Yılmaz	yılmayan, korkup vazgeçmeyen	Türkçe	1	6
02	Çetin	dayanıklı, yılmaz	Türkçe	15	5
03	Korkmaz	korkmayan, korkusuz	Türkçe	21	7
04	Yavuz	yaman, güçlü, çetin	Türkçe	23	5
05	Can	ruh; sevgili	Farsça	27	3
06	Acar	atılgan, güçlü, becerikli	Arapça	28	4
07	Abadan	bayındır, mamur	Farsça	–	6
08	Abasıyanık	abası yanık, sevdalı	Türkçe	–	10
09	Ablak	yayvan, dolgun yüzlü	Arapça	–	5
10	Acaroğlu	acarın oğlu; acar “atılgan”	Arapça	–	8
11	Açan	açan, çiçeklenen	Türkçe	–	4
12	Açık	açık, aydın; içten	Türkçe	–	4
13	Açıkalın	alnı açık, dürüst	Türkçe	–	8
14	Açıkbaş	başı açık	Türkçe	–	7
15	Açıkel	açık el, cömert	Türkçe	–	6
16	Açıkgöz	uyanık, açıkgöz	Türkçe	–	7
17	Açıksöz	açık sözlü, dürüst	Türkçe	–	7
18	Açılan	açılan, çiçek gibi açan	Türkçe	–	6
19	Adam	insan; değerli, güvenilir kişi	Arapça	–	4
20	Adanır	kendini adayan, özverili	Türkçe	–	6
21	Adar	adayan; mart ayı	Türkçe	–	4
22	Adıbelli	adı belli, tanınmış	Türkçe	–	8
23	Adıvar	ünlü, tanınmış	Türkçe	–	6
24	Adil	adaletli, hakkı gözeten	Arapça	–	4
25	Ağım	ayak sırtı, ağım	Türkçe	–	4
26	Ağırbaş	ağırbaşlı, ciddi	Türkçe	–	7
27	Ağırman	ağırbaşlı, vakur	Türkçe	–	7
28	Ahsen	en güzel, en iyi	Arapça	–	5
29	Akalın	alnı ak, onurlu	Türkçe	–	6
30	Akbaş	ak baş, beyaz başlı	Türkçe	–	5
31	Akbaşlı	başı ak, ak saçlı	Türkçe	–	7
32	Akbaşoğulları	Akbaş’ın oğulları	Türkçe	–	13
33	Akcan	ak can, temiz yürekli sevgili	Farsça	–	5
34	Akçalı	akçeli, paralı; beyazımsı	Türkçe	–	6
35	Akdik	temiz ve dik duruşlu	Türkçe	–	5
36	Akdiş	ak dişli	Türkçe	–	5
37	Akdur	ak kal, temiz dur	Türkçe	–	5
38	Akgönül	temiz yürekli	Türkçe	–	7
39	Akgöz	ak göz	Türkçe	–	5
40	Akgüç	temiz güç	Türkçe	–	5
41	Akıl	us, anlama gücü	Arapça	–	4
42	Akıllı	us sahibi	Arapça	–	6
43	Akkanat	beyaz kanat	Türkçe	–	7
44	Akkaş	ak kaşlı	Türkçe	–	5
45	Akkemik	ak kemik, sağlam yapı	Türkçe	–	7
46	Akman	saf, temiz, bozulmamış	Türkçe	–	5
47	Akpek	temiz ve sağlam	Türkçe	–	5
48	Aksakallı	ak sakallı	Türkçe	–	9
49	Aksöz	temiz söz	Türkçe	–	5
50	Akşen	ak yürekli, neşeli	Ermenice	–	5
51	Akşener	temiz, neşeli yiğit	Türkçe	–	7
52	Akşin	ak tenli, açık renkli	Türkçe	–	5
53	Akyavaş	temiz ve yumuşak huylu	Türkçe	–	7
54	Akyigit	ak yiğit, temiz yürekli	Türkçe	–	7
55	Akyol	ak yol, uğurlu ve doğru yol	Türkçe	–	5
56	Akyürek	temiz yürekli	Türkçe	–	7
57	Akyüz	yüzü ak, onurlu	Türkçe	–	5
58	Ala	çok iyi, üstün	Arapça	–	3
59	Alagöz	ela gözlü	Türkçe	–	6
60	Aldanmaz	aldanmayan, kanmayan	Türkçe	–	8
61	Aldatmaz	aldatmayan, dürüst	Türkçe	–	8
62	Aldırmaz	aldırmayan, umursamaz	Türkçe	–	8
63	Algöz	al göz	Türkçe	–	5
64	Alın	alın	Türkçe	–	4
65	Alkış	iyi dilek, övgü; alkış	Türkçe	–	5
66	Alnıaçık	alnı açık, dürüst	Türkçe	–	8
67	Alnıtemiz	alnı temiz, yüzü ak	Arapça	–	9
68	Alsaç	kızıl saçlı	Türkçe	–	5
69	Alten	al tenli, kırmızı yanaklı	Farsça	–	5
70	Altınbilek	altın bilek, güçlü kol	Türkçe	–	10
71	Altıncan	altın can	Farsça	–	8
72	Altunbaş	altın baş	Türkçe	–	8
73	Alyanak	al yanaklı	Türkçe	–	7
74	Amin	güvenilir (erkek adı)	Arapça	–	4
75	Andaç	hatıra, anı	Türkçe	–	5
76	Anday	ant, yemin	Moğolca	–	5
77	Angın	ünlü, anılmış	Türkçe	–	5
78	Anıl	anılasın, hatırlan	Türkçe	–	4
79	Anlağan	anlayışlı, çabuk kavrayan	Türkçe	–	7
80	Anlar	anlayan, anlayışlı	Türkçe	–	5
81	Anlaş	anlaş, uzlaş	Türkçe	–	5
82	Anlı	ünlü, tanınmış, soylu	Türkçe	–	4
83	Ar	utanma duygusu, onur	Arapça	–	2
84	Arar	arayan, araştıran	Türkçe	–	4
85	Arat	bol, bereketli	Ermenice	–	4
86	Arca	arı, temiz	Türkçe	–	4
87	Arcayürek	temiz yürekli	Türkçe	–	9
88	Arıcan	saf ruhlu, temiz yürekli	Farsça	–	6
89	Arığ	temiz, saf, arı	Türkçe	–	4
90	Arık	temiz, saf; ya da zayıf	Türkçe	–	4
91	Arın	temiz, arınmış	Türkçe	–	4
92	Arınç	barış		–	5
93	Arısan	temiz ün	Türkçe	–	6
94	Arış	ön kol; çözgü	Türkçe	–	4
95	Arif	anlayışlı, bilge	Arapça	–	4
96	Armağan	hediye, armağan	Farsça	–	7
97	Arman	dilek, özlem	Farsça	–	5
98	Armaner	Arman + er; dilekli yiğit	Türkçe	–	7

Sık sorulanlar

Yılmaz soyadı ne demektir?: Yılmaz, yılmak fiilinin olumsuz geniş zamanıdır: “yılmayan, gözü korkmayan”. Ulusal sıralamada Yılmaz birinci sıradadır (TÜİK ADNKS 2025, 1.177.896 kişi).
Kişilik soyadları taşıyanın karakterini mi anlatır?: Hayır. Bu soyadları sözcüğün anlamını anlatır; taşıyan kişinin karakteri hakkında bilgi vermez.
Bu grupta hangi ekler görülür?: Olumsuz geniş zaman -mAz (Yılmaz), sahiplik eki -lI (Yürekli), -GIn (Bilgin) ve -GIç (Bilgiç) en sık görülen eklerdir.

Kaynaklar

1Türk Dil Kurumu, TDK Güncel Türkçe Sözlük
2Sevan Nişanyan, Nişanyan Sözlük
3T.C. Resmî Gazete / Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr), Soyadı Kanunu (Kanun No. 2525)
4Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) · ADNKS, TÜİK Nüfus İsim Portalı: En çok kullanılan soyisimler (ADNKS)
5Natural Earth, Natural Earth: Admin-1 boundaries

Kişilik, erdem ve görünüş

§1Bu soyadları nasıl oluştu?