Ek·63 soyadı
Er-
er, yiğit, erkek
- Soyadı
- 63
- bu sözlükte
- En yaygın
- Erdoğan
- Konum
- ön öge
Er- ne anlama gelir?
Erol küçük bir cümledir: er ve ol- fiilinin emir kipi bir araya gelir, ortaya “er ol, yiğit ol” öğüdü çıkar. Bu ad, er sözcüğünün soyadlarında ne kadar esnek kullanıldığını gösterir.
Güncel Türkçe Sözlük er için “erkek, adam”, “yiğit, cesur kimse” ve “rütbesiz asker” anlamlarını verir. Soyadlarında öne çıkan anlam “yiğit, savaşçı”dır. Er bağımsız bir sözcüktür; ünlü uyumuyla değişmez. Ertürk’te ince, Ersoy’da kalın ünlülü bir öğeyle birleşir ve ikisinde de aynı kalır.
Ön öğe olarak er, ikinci öğeyi yiğitlik anlamıyla niteler. Soyadının asıl anlamını ise ikinci öğe taşır. Ertürk “yiğit Türk”, Ersoy “yiğit soy”, Eryiğit “er yiğit, mert yiğit” demektir. Erkut’ta ikinci öğe kut sözcüğüdür: “uğur, baht”. Erbaş “yiğitlerin başı” diye açıklanır. Ercan “yiğit can”, Erhan “yiğit han” anlamına gelir.
Erdoğan iki türlü okunabilir. Doğan bir yırtıcı kuşun adıdır; bu okumayla soyadı “yiğit doğan” olur. Aynı sözcük “doğan, yükselen” anlamındaki sıfat-fiil de olabilir. Kaynaklar bu soyadı için tek bir okumayı kesinleştirmez. TÜİK ADNKS 2025 verilerinde Erdoğan 233.535 kişiyle yirmi altıncı sıradadır. Ertuğrul ise eski bir kişi adıdır; ikinci öğesi çoğunlukla bir yırtıcı kuş adı olarak açıklanır.
En çok karıştırılan ad Erdem’dir. Erdem, sözlükte “fazilet” anlamıyla tek başına yer alır; er ile *dem*e ayrılmaz. Erkan da bu öğeyle kurulmamıştır. Arapça erkân “direkler, ileri gelenler” sözcüğünden gelir. Eren, Ergin, Erim ve Erinç ermek “ulaşmak, olgunlaşmak” fiilinden türemiştir. Ermiş de aynı fiilden gelir. Erik bir meyve, Erkek ise bağımsız bir sözcüktür. Erdal ve Erman’ın çözümlemesi tartışmalıdır; bu yüzden kaynak olmadan bölünmezler. Erciyes ve Ergenekon da birer özel addır.
Aynı biçim soyadının sonunda da kullanılır; Alper ve Özer gibi adlar ayrı bir sayfada, -er son öğesi altında ele alınır.
Er- dilbilgisinde ne işe yarar?
- Anlamı
- er, yiğit, erkek
- İşlevi
- Bileşiğin ilk öğesi; 'er, yiğit, erkek' anlamıyla ikinci öğeyi niteler.
Er- hangi sözcüklerle birleşiyor?
- Er + doğan doğan kuşu; ya da doğan, yükselen Erdoğan
- Er + aydın aydınlık; okumuş, ileri görüşlü Eraydın
- Er + bakan bakmak fiilinin sıfat-fiili: bakan, gözeten Erbakan
- Er + bay zengin; saygın kişi Erbay
- Er + bek bey; ya da sağlam Erbek
- Er + berk sert, sağlam Erberk
- Er + bulak kaynak, pınar Erbulak
- Er + can can: ruh, yaşam; sevgili Ercan
- Er + çetin çetin: sert, dayanıklı, yılmaz Erçetin
- Er + çin çin: gerçek, doğru (eski Türkçe) Erçin
- Er + dan / tan tan: şafak Erdan
- Er + demir demir: sağlam maden Erdemir
- Er + dener ayrılma durumu eki Erdener
- Er + deniz yeryüzünü kaplayan geniş tuzlu su kütlesi Erdeniz
- Er + dil dil, söz; ya da gönül Erdil
- Er + dinç gürbüz, zinde Erdinç
- Er + doğmuş doğmak Erdoğmuş
- Er + dost dost, arkadaş Erdost
- Er + dönmez dönmek Erdönmez
- Er + duran durmak: ayakta kalmak, yerinde durmak Erduran
- Er + el yurt, ülke; halk Erel
- Er + er / erkkal- / al er: yiğit; erk: güç Erkal
- Er + eralp erkek, yiğit asker Eralp
- Er + eraslan er: yiğit, erkek Eraslan
- Er + eray er: erkek, yiğit Eray
- Er + erbatur erkek, yiğit Erbatur
- Er + erdoğdu erkek, yiğit Erdoğdu
- Er + ergüner er: yiğit, erkek Ergüner
- Er + ergüney erkek, yiğit Ergüney
- Er + erkul er: erkek, yiğit Erkul
- Er + eroğlu erkek, yiğit; Er adı Eroğlu
- Er + erol erkek, yiğit Erol
- Er + eronat er: erkek, yiğit Eronat
- Er + ersun erkek, yiğit Ersun
- Er + erşahin er, yiğit Erşahin
- Er + erşen er: erkek, yiğit Erşen
- Er + eryüksel er: erkek, yiğit Eryüksel
- Er + genç genç: yaşı küçük, dinç Ergenç
- Er + gezen gezen, dolaşan Ergezen
- Er + güder gütmek: sürü otlatmak; bir amacı izlemek Ergüder
- Er + gül dikenli, güzel kokulu bir süs bitkisi ve onun çiçeği Ergül
- Er + gün gün: güneş, gün Ergün
- Er + güven güven, itimat Ergüven
- Er + han hükümdar Erhan
- Er + kaya büyük ve sert taş kütlesi Erkaya
- Er + koç damızlık erkek koyun; yiğit delikanlı Erkoç
- Er + köse sakalı çıkmayan Erköse
- Er + kut talih, uğur; Tanrı vergisi yönetme gücü Erkut
- Er + ozan halk şairi Erozan
- Er + soy soy: bir atadan gelenler Ersoy
- Er + söz söz: lakırdı; verilen söz Ersöz
- Er + şan şan: ün, şöhret, onur Erşan
- Er + tan gün doğmadan önceki aydınlık Ertan
- Er + taş sert ve katı mineral kütlesi, kaya parçası Ertaş
- Er + tekin eski Türkçe: şehzade Ertekin
- Er + tok tok: doymuş; gözü tok Ertok
- Er + tuğ at kuyruğundan sancak Ertuğ
- Er + tuğrul eski Türkçe toğrıl: avcı yırtıcı kuş Ertuğrul
- Er + tunç bakır, kalay alaşımı; bronz Ertunç
- Er + türk Türkçe konuşan halk ve bu halktan olan kimse Ertürk
- Er + yılmaz yılmayan, korkmayan Eryılmaz
- Er + yiğit yiğit, cesur genç Eryiğit
- Er + yurt yurt, memleket Eryurt
Er- ile kurulan tüm soyadları
| # | Soyadı | Anlamı | Köken | Sıra | Harf |
|---|---|---|---|---|---|
| 01 | Erdoğan | yiğit doğan; yiğit doğmuş | Türkçe | 26 | 7 |
| 02 | Eralp | yiğit, kahraman er | Türkçe | – | 5 |
| 03 | Eraslan | aslan yürekli yiğit | Türkçe | – | 7 |
| 04 | Eray | ay gibi parlak yiğit | Türkçe | – | 4 |
| 05 | Eraydın | aydın yiğit | Türkçe | – | 7 |
| 06 | Erbakan | gözeten yiğit | Türkçe | – | 7 |
| 07 | Erbatur | yiğit kahraman | Türkçe | – | 7 |
| 08 | Erbay | yiğit ve saygın bey | Türkçe | – | 5 |
| 09 | Erbek | yiğit bey | Türkçe | – | 5 |
| 10 | Erberk | sağlam, güçlü yiğit | Türkçe | – | 6 |
| 11 | Erbulak | yiğit pınarı | Türkçe | – | 7 |
| 12 | Ercan | canlı, diri yiğit | Farsça | – | 5 |
| 13 | Erçetin | çetin yiğit, dayanıklı er | Türkçe | – | 7 |
| 14 | Erçin | gerçek er, doğru yiğit | Türkçe | – | 5 |
| 15 | Erdan | yiğit şafak (Ertan) | Türkçe | – | 5 |
| 16 | Erdemir | demir gibi sağlam yiğit | Türkçe | – | 7 |
| 17 | Erdener | erlerin eri | Türkçe | – | 7 |
| 18 | Erdeniz | deniz gibi engin yiğit | Türkçe | – | 7 |
| 19 | Erdil | sözü doğru ya da yüreği yiğit kişi | Türkçe | – | 5 |
| 20 | Erdinç | gürbüz yiğit | Türkçe | – | 6 |
| 21 | Erdoğdu | er doğdu, yiğit dünyaya geldi | Türkçe | – | 7 |
| 22 | Erdoğmuş | bir yiğit doğmuş | Türkçe | – | 8 |
| 23 | Erdost | yiğit dost | Farsça | – | 6 |
| 24 | Erdönmez | yolundan dönmeyen yiğit | Türkçe | – | 8 |
| 25 | Erduran | dimdik duran yiğit | Türkçe | – | 7 |
| 26 | Erel | yiğitler yurdu | Türkçe | – | 4 |
| 27 | Ergenç | genç yiğit, delikanlı | Türkçe | – | 6 |
| 28 | Ergezen | gezen yiğit | Türkçe | – | 7 |
| 29 | Ergüder | amacını güden yiğit | Türkçe | – | 7 |
| 30 | Ergül | yiğitlerin gülü | Farsça | – | 5 |
| 31 | Ergün | erken doğan güneş | Türkçe | – | 5 |
| 32 | Ergüner | güneş gibi yiğit | Türkçe | – | 7 |
| 33 | Ergüney | yiğit + güney | Türkçe | – | 7 |
| 34 | Ergüven | güvenilir er | Türkçe | – | 7 |
| 35 | Erhan | yiğit han, adil hükümdar | Türkçe | – | 5 |
| 36 | Erkal | yiğit kal; güç kazan | Türkçe | – | 5 |
| 37 | Erkaya | kaya gibi yiğit | Türkçe | – | 6 |
| 38 | Erkoç | koç gibi yiğit | Türkçe | – | 5 |
| 39 | Erköse | köse yiğit | Farsça | – | 6 |
| 40 | Erkul | yiğit kul, sadık hizmetkâr | Türkçe | – | 5 |
| 41 | Erkut | kutlu er | Türkçe | – | 5 |
| 42 | Eroğlu | yiğidin oğlu | Türkçe | – | 6 |
| 43 | Erol | er ol, yiğit ol | Türkçe | – | 4 |
| 44 | Eronat | düzgün, akıllı er | Türkçe | – | 6 |
| 45 | Erozan | yiğit ozan | Türkçe | – | 6 |
| 46 | Ersoy | yiğit soy | Türkçe | – | 5 |
| 47 | Ersöz | sözünün eri, er sözü | Türkçe | – | 5 |
| 48 | Ersun | er + dilek eki -sun | Türkçe | – | 5 |
| 49 | Erşahin | yiğit şahin | Farsça | – | 7 |
| 50 | Erşan | şanlı, ünlü yiğit | Arapça | – | 5 |
| 51 | Erşen | neşeli yiğit | Ermenice | – | 5 |
| 52 | Ertan | şafak eri, aydınlık yiğit | Türkçe | – | 5 |
| 53 | Ertaş | taş gibi yiğit | Türkçe | – | 5 |
| 54 | Ertekin | yiğit şehzade | Türkçe | – | 7 |
| 55 | Ertok | gözü tok yiğit | Türkçe | – | 5 |
| 56 | Ertuğ | tuğ taşıyan yiğit | Türkçe | – | 5 |
| 57 | Ertuğrul | yiğit şahin; Ertuğrul Gazi’nin adı | Türkçe | – | 8 |
| 58 | Ertunç | tunç gibi sağlam erkek | Türkçe | – | 6 |
| 59 | Ertürk | yiğit Türk | Türkçe | – | 6 |
| 60 | Eryılmaz | yılmaz yiğit | Türkçe | – | 8 |
| 61 | Eryiğit | er yiğit, kahraman | Türkçe | – | 7 |
| 62 | Eryurt | yiğitler yurdu | Türkçe | – | 6 |
| 63 | Eryüksel | yiğit, yüksel! | Türkçe | – | 8 |
Sık sorulanlar
- Erdem soyadı Er- ile mi başlar?
Hayır. Erdem, “fazilet” anlamında tek başına bir sözcüktür ve bölünmez.
- Erol ne demektir?
Er ile ol- fiilinin emir kipinden oluşur: “er ol, yiğit ol”.
- Erkan, er ve kan sözcüklerinden mi oluşur?
Hayır. Erkan, Arapça erkân “direkler, ileri gelenler” sözcüğünden gelir.
Kaynaklar
- 1Türk Dil Kurumu, TDK Güncel Türkçe Sözlük
- 2Sevan Nişanyan, Nişanyan Sözlük
- 3Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) · ADNKS, TÜİK Nüfus İsim Portalı: En çok kullanılan soyisimler (ADNKS)