Ek·74 soyadı
-er
er, yiğit, erkek
- Soyadı
- 74
- bu sözlükte
- Ulusal ilk 30’da
- 0
- ADNKS 2025
- Konum
- son öge
-er ne anlama gelir?
Güler ile Güner yan yana yazıldığında neredeyse aynı görünür, ama yapıları farklıdır. Güler, gülmek fiilinin geniş zamanından gelir ve “gülen, güler yüzlü” anlamını taşır. Güner ise büyük olasılıkla gün ile er sözcüklerinin birleşimidir. Bu sayfa ikinci türü, yani bileşiğin son öğesi olarak kullanılan er sözcüğünü anlatır.
Er, Eski Türkçeden beri kullanılan bir addır. Sözlükler ona “erkek”, “yiğit” ve “rütbesiz asker” anlamlarını verir. Soyadlarında genellikle “yiğit adam” diye okunur. Ek değil tam bir sözcük olduğu için ünlü uyumuna girmez. Kalın ünlülü Alper’de de ince ünlülü Özer’de de biçim -er olarak kalır; hiçbir zaman -ar olmaz.
Bu ayrıntı en güvenilir ölçüttür. Fiillerin geniş zaman eki ünlü uyumuna uyar ve -ar ya da -er biçimini alır. Uçar (uçmak), Döner (dönmek), Gezer (gezmek), Sever (sevmek) ve Yener (yenmek) bu ekle kurulmuş adlardır. Bunları bir ilk öğe ile er “yiğit” diye bölmek yanlış olur.
Gerçek bileşiklerde er anlamın merkezidir; ilk öğe onu niteler. Özer “öz, gerçek yiğit” demektir. Alper alp “kahraman” ile kurulur ve “kahraman yiğit” anlamına gelir. Şener şen “neşeli” ile, Başer baş “önde gelen” ile kurulur. Gürer’de ilk öğe gür “güçlü, bol”, Taner’de tan “şafak”tır. Güner için “gün + er” okuması yaygındır. Kaynaklar bu adı ayrıca ele almadığından çözümleme olası düzeyde kalır.
Kayaer, Yüceer ve Kocaer gibi adlarda iki ünlü yan yana gelir. İkisi de yazılır ve araya kaynaştırma sesi girmez.
Aynı sözcük adın başında da kullanılır. Ertürk, Ersoy ve Erdoğan gibi adlar Er- ile başlayan soyadları sayfasında ele alınır.
Biçim yalnızca iki harften oluştuğu için yanlış eşleşmeye çok açıktır. -er ile biten bir soyadını çözmeden önce iki soru sorulmalıdır. İlk parça tek başına bir sözcük ya da bilinen bir ad öğesi mi? Yoksa adın bütünü bir fiilin çekimli biçimi mi? Sondaki harfler bu soruyu tek başına yanıtlamaz.
-er dilbilgisinde ne işe yarar?
- Anlamı
- er, yiğit, erkek
- İşlevi
- Bileşiğin son öğesi olarak 'er, yiğit' sözcüğü: Özer 'öz yiğit', Alper 'yiğit er'. Fiillerin geniş zaman sıfat-fiili -(e)r ile karıştırılmamalıdır.
-er hangi sözcüklerle birleşiyor?
- acun + er dünya; eskiden “çağ, yaşam döngüsü” Acuner
- ak + er beyaz; temiz, dürüst Aker
- alp + er alp: yiğit, kahraman Alper
- altıner + er sarı renkli, parlak, değerli bir metal Altıner
- aydıner + er aydınlık, parlak Aydıner
- baş + er kafa; önde gelen, önder Başer
- bay + er zengin; saygın kişi Bayer
- ben + er birinci tekil kişi zamiri Bener
- berker + er sağlam, sert, güçlü Berker
- bilginer + er bilgin, âlim Bilginer
- bozer + er boz: gri, açık toprak rengi Bozer
- can + er can, ruh; sevgili Caner
- coşkuner + er coşmuş, coşkulu Coşkuner
- çeliker + er karbonla sertleştirilmiş demir alaşımı Çeliker
- çetin + er zorlu, yılmaz, sert Çetiner
- demir + er demir: sert, dayanıklı maden Demirer
- deniz + er deniz: yeryüzünü kaplayan geniş tuzlu su kütlesi Denizer
- dinç + er dinç: gücü ve sağlığı yerinde, zinde Dinçer
- doğaner + er doğan: doğan kuşu Doğaner
- doğruer + er doğru: gerçek, dürüst; dosdoğru Doğruer
- er + er erkek, yiğit Erdener
- erener + er ermiş, derviş; olgunlaşan Erener
- esen + er sağlıklı, sağ salim Esener
- genç + er genç: yaşı ilerlememiş, dinç Gençer
- gerçeker + er gerçek: doğru, sahici Gerçeker
- gök + er gök; mavi Göker
- gökçe + er gök renkli; güzel, hoş Gökçer
- gün + er gün: güneş; gün Güner
- gürer + er gür, bol; güçlü Gürer
- güven + er çekinmeden inanma ve bağlanma duygusu Güvener
- haner + er han: hükümdar Haner
- heper + er her zaman Heper
- kaner + er kan, soy Kaner
- karaer + er kara: siyah; güçlü, büyük Karaer
- keskiner + er keskin Keskiner
- kılıçer + er kılıç: uzun, keskin silah Kılıçer
- korkmazer + er korkmaz: korkusuz Korkmazer
- köker + er gök; kök Köker
- kunter + er kalın, sağlam, iri Kunter
- kutluer + er kutsal, mutlu, uğurlu Kutluer
- ön + er ileri, baş taraf Öner
- öz + er kendi; katışıksız, gerçek Özer
- özşener + er öz, saf Özşener
- pak + er temiz, arı, lekesiz Paker
- pek + er pek: sert, katı; sağlam Peker
- saner + er ün, şöhret; unvan Saner
- sarp + er dik, aşılması güç; çetin Sarper
- saygın + er saygı gören Saygıner
- serter + er katı, güçlü, dayanıklı Serter
- somer + er katıksız, yekpare Somer
- soy + er soy, köken Soyer
- söz + er söz; verilen söz Sözer
- sü + er eski Türkçe: ordu Süer
- şahin + er doğangillerden yırtıcı kuş Şahiner
- şen + er şen: neşeli, sevinçli Şener
- tam + er eksiksiz, bütün Tamer
- tan + er tan: şafak Taner
- temizer + er temiz, lekesiz Temizer
- tok + er doymuş; gözü tok, kanaatkâr; sağlam Toker
- tunç + er tunç: bronz Tunçer
- tüm + er tüm: bütün, eksiksiz Tümer
- türk + er Türkçe konuşan halk ve bu halktan olan kimse Türker, Türkeri
- tüzün + er tüzün: soylu, yumuşak huylu Tüzüner
- usluer + er akıllı, uslu Usluer
- uzun + er uzun: boyu fazla olan Uzuner
- ün + er şöhret, ad san Üner
- ünlü + er ün salmış, tanınmış Ünlüer
- üstün + er benzerlerinden üstün olan Üstüner
- yalçıner + er dik, sarp; çıplak, kaygan Yalçıner
- yetkin + er olgun, kâmil Yetkiner
- yılmaz + er korkmayan, yılgınlık göstermeyen Yılmazer
- yiğit + er güçlü ve yürekli genç Yiğiter
- yüce + er yüksek, ulu Yüceer
-er ile kurulan tüm soyadları
| # | Soyadı | Anlamı | Köken | Harf |
|---|---|---|---|---|
| 01 | Acuner | dünya eri | Diğer | 6 |
| 02 | Aker | ak yiğit, temiz yürekli er | Türkçe | 4 |
| 03 | Alper | yiğit er, kahraman | Türkçe | 5 |
| 04 | Altıner | altın yiğit | Türkçe | 7 |
| 05 | Aydıner | aydın yiğit | Türkçe | 7 |
| 06 | Başer | önder yiğit | Türkçe | 5 |
| 07 | Bayer | varlıklı, saygın er | Türkçe | 5 |
| 08 | Bener | “ben yiğidim” | Türkçe | 5 |
| 09 | Berker | güçlü, sağlam er | Türkçe | 6 |
| 10 | Bilginer | bilgin er, bilgili adam | Türkçe | 8 |
| 11 | Bozer | boz er, kır saçlı yiğit | Türkçe | 5 |
| 12 | Caner | candan, sevilen er | Türkçe | 5 |
| 13 | Coşkuner | coşkulu er | Türkçe | 8 |
| 14 | Çeliker | çelik gibi sağlam er | Türkçe | 7 |
| 15 | Çetiner | yılmaz, dayanıklı er | Türkçe | 7 |
| 16 | Demirer | demir gibi sağlam yiğit | Türkçe | 7 |
| 17 | Denizer | deniz yiğidi | Türkçe | 7 |
| 18 | Dinçer | güçlü yiğit | Türkçe | 6 |
| 19 | Doğaner | erkek doğan kuşu | Türkçe | 7 |
| 20 | Doğruer | dürüst er, doğru adam | Türkçe | 7 |
| 21 | Erdener | erlerin eri | Türkçe | 7 |
| 22 | Erener | eren yiğit | Türkçe | 6 |
| 23 | Esener | sağlıklı er | Türkçe | 6 |
| 24 | Gençer | genç yiğit, delikanlı | Türkçe | 6 |
| 25 | Gerçeker | gerçek er, sahici yiğit | Türkçe | 8 |
| 26 | Gökçer | yakışıklı erkek | Türkçe | 6 |
| 27 | Göker | gök yiğit; mavi gözlü | Türkçe | 5 |
| 28 | Güner | güneş gibi yiğit | Türkçe | 5 |
| 29 | Gürer | güçlü, gürbüz er | Türkçe | 5 |
| 30 | Güvener | güvenilir adam | Türkçe | 7 |
| 31 | Haner | han gibi yiğit | Türkçe | 5 |
| 32 | Heper | daima yiğit | Türkçe | 5 |
| 33 | Kaner | soylu, kanı yiğit er | Türkçe | 5 |
| 34 | Karaer | güçlü yiğit; esmer er | Türkçe | 6 |
| 35 | Keskiner | keskin yiğit | Türkçe | 8 |
| 36 | Kılıçer | kılıçlı yiğit | Türkçe | 7 |
| 37 | Korkmazer | korkusuz yiğit | Türkçe | 9 |
| 38 | Köker | gök eri ya da köklü er | Türkçe | 5 |
| 39 | Kunter | sağlam yapılı yiğit | Türkçe | 6 |
| 40 | Kutluer | kutlu yiğit | Türkçe | 7 |
| 41 | Öner | öncü yiğit | Türkçe | 4 |
| 42 | Özer | gerçek er, özü sağlam yiğit | Türkçe | 4 |
| 43 | Özşener | öz + Şener: neşeli yiğit | Türkçe | 7 |
| 44 | Paker | temiz yürekli er | Türkçe | 5 |
| 45 | Peker | sağlam, dayanıklı yiğit | Türkçe | 5 |
| 46 | Saner | ünlü, saygın er | Türkçe | 5 |
| 47 | Sarper | çetin, yılmaz yiğit | Türkçe | 6 |
| 48 | Saygıner | saygın erkek | Türkçe | 8 |
| 49 | Serter | yılmaz yiğit | Türkçe | 6 |
| 50 | Somer | katıksız, halis erkek | Türkçe | 5 |
| 51 | Soyer | soylu er | Türkçe | 5 |
| 52 | Sözer | sözünün eri | Türkçe | 5 |
| 53 | Süer | ordu eri, asker | Türkçe | 4 |
| 54 | Şahiner | şahin gibi yiğit | Türkçe | 7 |
| 55 | Şener | neşeli yiğit | Türkçe | 5 |
| 56 | Tamer | eksiksiz er; erkek adı | Türkçe | 5 |
| 57 | Taner | şafak yiğidi, aydınlık er | Türkçe | 5 |
| 58 | Temizer | dürüst kişi | Türkçe | 7 |
| 59 | Toker | gözü tok, ağırbaşlı er | Türkçe | 5 |
| 60 | Tunçer | tunç gibi sağlam yiğit | Türkçe | 6 |
| 61 | Tümer | eksiksiz, tam yiğit | Türkçe | 5 |
| 62 | Türker | Türk yiğidi | Türkçe | 6 |
| 63 | Türkeri | Türk eri, Türk yiğidi | Türkçe | 7 |
| 64 | Tüzüner | soylu, yumuşak huylu yiğit | Türkçe | 7 |
| 65 | Usluer | akıllı, ölçülü er | Türkçe | 6 |
| 66 | Uzuner | uzun boylu er | Türkçe | 6 |
| 67 | Üner | ünlü yiğit | Türkçe | 4 |
| 68 | Ünlüer | ünlü er, tanınmış yiğit | Türkçe | 6 |
| 69 | Üstüner | üstün er, seçkin yiğit | Türkçe | 7 |
| 70 | Yalçıner | sarp kaya gibi sağlam er | Türkçe | 8 |
| 71 | Yetkiner | olgun, yetkin er | Türkçe | 8 |
| 72 | Yılmazer | yılmayan yiğit | Türkçe | 8 |
| 73 | Yiğiter | yiğit er, cesur adam | Türkçe | 7 |
| 74 | Yüceer | ulu er, yüce yiğit | Türkçe | 6 |
Sık sorulanlar
- Güler soyadındaki -er, “yiğit” anlamındaki er midir?
Hayır. Güler, gülmek fiilinin geniş zaman biçimidir ve “gülen” anlamına gelir. Yener, Sever ve Uçar da aynı türden fiil kökenli adlardır.
- Alper ne demek?
Alper, alp “kahraman” ile er “yiğit” sözcüklerinden kurulur; “kahraman yiğit” anlamına gelir. Al- ile başlayan adlarla karıştırılmamalıdır.
Kaynaklar
- 1Türk Dil Kurumu, TDK Güncel Türkçe Sözlük
- 2Sevan Nişanyan, Nişanyan Sözlük