Ek·101 soyadı
-er
er, yiğit, erkek
- Soyadı
- 101
- bu sözlükte
- Ulusal ilk 30’da
- 0
- ADNKS 2025
- Konum
- son öge
-er ne anlama gelir?
Güler ile Güner yan yana yazıldığında neredeyse aynı görünür, ama yapıları farklıdır. Güler, gülmek fiilinin geniş zamanından gelir ve “gülen, güler yüzlü” anlamını taşır. Güner ise büyük olasılıkla gün ile er sözcüklerinin birleşimidir. Bu sayfa ikinci türü, yani bileşiğin son öğesi olarak kullanılan er sözcüğünü anlatır.
Er, Eski Türkçeden beri kullanılan bir addır. Sözlükler ona “erkek”, “yiğit” ve “rütbesiz asker” anlamlarını verir. Soyadlarında genellikle “yiğit adam” diye okunur. Ek değil tam bir sözcük olduğu için ünlü uyumuna girmez. Kalın ünlülü Alper’de de ince ünlülü Özer’de de biçim -er olarak kalır; hiçbir zaman -ar olmaz.
Bu ayrıntı en güvenilir ölçüttür. Fiillerin geniş zaman eki ünlü uyumuna uyar ve -ar ya da -er biçimini alır. Uçar (uçmak), Döner (dönmek), Gezer (gezmek), Sever (sevmek) ve Yener (yenmek) bu ekle kurulmuş adlardır. Bunları bir ilk öğe ile er “yiğit” diye bölmek yanlış olur.
Gerçek bileşiklerde er anlamın merkezidir; ilk öğe onu niteler. Özer “öz, gerçek yiğit” demektir. Alper alp “kahraman” ile kurulur ve “kahraman yiğit” anlamına gelir. Şener şen “neşeli” ile, Başer baş “önde gelen” ile kurulur. Gürer’de ilk öğe gür “güçlü, bol”, Taner’de tan “şafak”tır. Güner için “gün + er” okuması yaygındır. Kaynaklar bu adı ayrıca ele almadığından çözümleme olası düzeyde kalır.
Kayaer, Yüceer ve Kocaer gibi adlarda iki ünlü yan yana gelir. İkisi de yazılır ve araya kaynaştırma sesi girmez.
Aynı sözcük adın başında da kullanılır. Ertürk, Ersoy ve Erdoğan gibi adlar Er- ile başlayan soyadları sayfasında ele alınır.
Biçim yalnızca iki harften oluştuğu için yanlış eşleşmeye çok açıktır. -er ile biten bir soyadını çözmeden önce iki soru sorulmalıdır. İlk parça tek başına bir sözcük ya da bilinen bir ad öğesi mi? Yoksa adın bütünü bir fiilin çekimli biçimi mi? Sondaki harfler bu soruyu tek başına yanıtlamaz.
-er dilbilgisinde ne işe yarar?
- Anlamı
- er, yiğit, erkek
- İşlevi
- Bileşiğin son öğesi olarak 'er, yiğit' sözcüğü: Özer 'öz yiğit', Alper 'yiğit er'. Fiillerin geniş zaman sıfat-fiili -(e)r ile karıştırılmamalıdır.
-er hangi sözcüklerle birleşiyor?
- acun + er dünya; eskiden “çağ, yaşam döngüsü” Acuner
- ak + er beyaz; temiz, dürüst Aker
- alp + er alp: yiğit, kahraman Alper
- altıner + er sarı renkli, parlak, değerli bir metal Altıner
- armaner + er Arman: dilek, özlem (ad) Armaner
- aydıner + er aydınlık, parlak Aydıner
- baş + er kafa; önde gelen, önder Başer
- bay + er zengin; saygın kişi Bayer
- ben + er birinci tekil kişi zamiri Bener
- berker + er sağlam, sert, güçlü Berker
- bilginer + er bilgin, âlim Bilginer
- bozer + er boz: gri, açık toprak rengi Bozer
- can + er can, ruh; sevgili Caner
- coşkuner + er coşmuş, coşkulu Coşkuner
- çeliker + er karbonla sertleştirilmiş demir alaşımı Çeliker
- çetin + er zorlu, yılmaz, sert Çetiner
- çeviker + er çevik: kıvrak, atik Çeviker
- demir + er demir: sert, dayanıklı maden Demirer
- deniz + er deniz: yeryüzünü kaplayan geniş tuzlu su kütlesi Denizer
- dinç + er dinç: gücü ve sağlığı yerinde, zinde Dinçer
- doğaner + er doğan: doğan kuşu Doğaner
- doğruer + er doğru: gerçek, dürüst; dosdoğru Doğruer
- duruer + er duru: berrak, saf Duruer
- edgüer + er edgü: Eski Türkçe “iyi” Edgüer
- ekinci + er ekinci: ekin eken, çiftçi Ekincier
- er + er erkek, yiğit Erdener
- erener + er ermiş, derviş; olgunlaşan Erener
- esen + er sağlıklı, sağ salim Esener
- genc + er genç: yaşı ilerlememiş, dinç Gencer
- gerçeker + er gerçek: doğru, sahici Gerçeker
- gök + er gök; mavi Göker
- gökçe + er gök renkli; güzel, hoş Gökçer
- gücüyener + er güç: kuvvet (iyelik eki ile) Gücüyener
- gülener + er gülmek fiilinin sıfat-fiili: gülen Gülener
- gün + er gün: güneş; gün Güner
- gürbüzer + er gürbüz: sağlam, güçlü ve iyi gelişmiş Gürbüzer
- gürer + er gür, bol; güçlü Gürer
- güven + er çekinmeden inanma ve bağlanma duygusu Güvener
- haner + er han: hükümdar Haner
- heper + er her zaman Heper
- hiçyaker + er hiç: asla, hiçbir zaman Hiçyakmazer
- inaler + er inal: Eski Türklerde bir unvan İnâler
- kaner + er kan, soy Kaner
- karaer + er kara: siyah; güçlü, büyük Karaer
- keskiner + er keskin Keskiner
- kılıçer + er kılıç: uzun, keskin silah Kılıçer
- kılınç + er kılınç: kılıcın eski ve ağızlardaki biçimi Kılınçer
- korkmazer + er korkmaz: korkusuz Korkmazer
- koşaner + er koşmak: hızla ilerlemek (sıfat-fiil) Koşaner
- köker + er gök; kök Köker
- kunter + er kalın, sağlam, iri Kunter
- kutluer + er kutsal, mutlu, uğurlu Kutluer
- merder + er mert: yiğit, sözünün eri Merter
- mutluer + er mutlu: mutluluk içinde olan, talihli Mutluer
- okan + er Okan: Çağatayca uġan “Tanrı, kadir” sözcüğünden gelen ad Okaner
- ön + er ileri, baş taraf Öner
- öz + er kendi; katışıksız, gerçek Özer
- özşener + er öz, saf Özşener
- pak + er temiz, arı, lekesiz Paker
- pek + er pek: sert, katı; sağlam Peker
40 grup daha (41 soyadı) aşağıdaki tam listede ve sonraki sayfalarda.
Bu grubun en yaygın üyeleri hangileri?
-er son eki grubunda önce TÜİK ADNKS 2025 kişi sayısı, ardından bu sözlükteki tanınmış kişi kayıtlarının sayısı esas alınarak seçilen üyeler: Acuner, Aker, Alper.
| Soyadı | Kişi sayısı | Tanınmış kişi |
|---|---|---|
| Acuner | — | 8 |
| Aker | — | 8 |
| Alper | — | 8 |
| Başer | — | 8 |
| Bayer | — | 8 |
| Berker | — | 8 |
| Caner | — | 8 |
| Coşkuner | — | 8 |
Bu grubun üyeleri hangi il listelerinde var?
- 1 listelenen üye
- 2–4 listelenen üye
- 5+ listelenen üye
- 0 listelenen üye
Harita yalnızca yayımlanan ilk 30 listelerini kapsar; listede yer almamak o ilde hiç taşıyıcı olmadığı anlamına gelmez.3,4
-er ile kurulan tüm soyadları
| # | Soyadı | Anlamı | Köken | Harf |
|---|---|---|---|---|
| 01 | Acuner | dünya eri | Diğer | 6 |
| 02 | Aker | ak yiğit, temiz yürekli er | Türkçe | 4 |
| 03 | Alper | yiğit er, kahraman | Türkçe | 5 |
| 04 | Altıner | altın yiğit | Türkçe | 7 |
| 05 | Armaner | Arman + er; dilekli yiğit | Türkçe | 7 |
| 06 | Aydıner | aydın yiğit | Türkçe | 7 |
| 07 | Başer | önder yiğit | Türkçe | 5 |
| 08 | Bayer | varlıklı, saygın er | Türkçe | 5 |
| 09 | Bener | “ben yiğidim” | Türkçe | 5 |
| 10 | Berker | güçlü, sağlam er | Türkçe | 6 |
| 11 | Bilginer | bilgin er, bilgili adam | Türkçe | 8 |
| 12 | Bozer | boz er, kır saçlı yiğit | Türkçe | 5 |
| 13 | Caner | candan, sevilen er | Türkçe | 5 |
| 14 | Coşkuner | coşkulu er | Türkçe | 8 |
| 15 | Çeliker | çelik gibi sağlam er | Türkçe | 7 |
| 16 | Çetiner | yılmaz, dayanıklı er | Türkçe | 7 |
| 17 | Çeviker | çevik yiğit | Türkçe | 7 |
| 18 | Demirer | demir gibi sağlam yiğit | Türkçe | 7 |
| 19 | Denizer | deniz yiğidi | Türkçe | 7 |
| 20 | Dinçer | güçlü yiğit | Türkçe | 6 |
| 21 | Doğaner | erkek doğan kuşu | Türkçe | 7 |
| 22 | Doğruer | dürüst er, doğru adam | Türkçe | 7 |
| 23 | Duruer | saf, berrak yiğit | Türkçe | 6 |
| 24 | Edgüer | iyi yürekli er | Türkçe | 6 |
| 25 | Ekincier | çiftçi er | Türkçe | 8 |
| 26 | Erdener | erlerin eri | Türkçe | 7 |
| 27 | Erener | eren yiğit | Türkçe | 6 |
| 28 | Esener | sağlıklı er | Türkçe | 6 |
| 29 | Gencer | genç yiğit, delikanlı | Türkçe | 6 |
| 30 | Gerçeker | gerçek er, sahici yiğit | Türkçe | 8 |
| 31 | Gökçer | yakışıklı erkek | Türkçe | 6 |
| 32 | Göker | gök yiğit; mavi gözlü | Türkçe | 5 |
| 33 | Gücüyener | gücü üstün gelen | Türkçe | 9 |
| 34 | Gülener | güler yüzlü yiğit | Türkçe | 7 |
| 35 | Güner | güneş gibi yiğit | Türkçe | 5 |
| 36 | Gürbüzer | gürbüz, güçlü yiğit | Türkçe | 8 |
| 37 | Gürer | güçlü, gürbüz er | Türkçe | 5 |
| 38 | Güvener | güvenilir adam | Türkçe | 7 |
| 39 | Haner | han gibi yiğit | Türkçe | 5 |
| 40 | Heper | daima yiğit | Türkçe | 5 |
| 41 | Hiçyakmazer | kimseyi yakmayan er | Türkçe | 11 |
| 42 | İnâler | İnal unvanlı yiğit | Türkçe | 6 |
| 43 | Kaner | soylu, kanı yiğit er | Türkçe | 5 |
| 44 | Karaer | güçlü yiğit; esmer er | Türkçe | 6 |
| 45 | Keskiner | keskin yiğit | Türkçe | 8 |
| 46 | Kılıçer | kılıçlı yiğit | Türkçe | 7 |
| 47 | Kılınçer | kılıçlı yiğit | Türkçe | 8 |
| 48 | Korkmazer | korkusuz yiğit | Türkçe | 9 |
| 49 | Koşaner | koşan yiğit | Türkçe | 7 |
| 50 | Köker | gök eri ya da köklü er | Türkçe | 5 |
| 51 | Kunter | sağlam yapılı yiğit | Türkçe | 6 |
Sık sorulanlar
- Güler soyadındaki -er, “yiğit” anlamındaki er midir?
Hayır. Güler, gülmek fiilinin geniş zaman biçimidir ve “gülen” anlamına gelir. Yener, Sever ve Uçar da aynı türden fiil kökenli adlardır.
- Alper ne demek?
Alper, alp “kahraman” ile er “yiğit” sözcüklerinden kurulur; “kahraman yiğit” anlamına gelir. Al- ile başlayan adlarla karıştırılmamalıdır.
Kaynaklar
- 1Türk Dil Kurumu, TDK Güncel Türkçe Sözlük
- 2Sevan Nişanyan, Nişanyan Sözlük
- 3Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) · ADNKS, TÜİK Nüfus İsim Portalı: En çok kullanılan soyisimler (ADNKS)
- 4Natural Earth, Natural Earth: Admin-1 boundaries