Ek·83 soyadı
Kara-
siyah, kara; güçlü, büyük
- Soyadı
- 83
- bu sözlükte
- Ulusal ilk 30’da
- 0
- ADNKS 2025
- Konum
- ön öge
Kara- ne anlama gelir?
Kara, tek başına da bir soyadıdır. TÜİK ADNKS 2025 verilerinde Kara 290.024 kişiyle on altıncı sıradadır. Bu sayfa ise kara sözcüğünün bir bileşiğin ilk öğesi olduğu soyadlarını ele alır: Karakaya, Karataş, Karadağ ve benzerleri.
Sözcüğün ilk anlamı renktir: “siyah”. Ama Türkçede kara yalnızca renk bildirmez. Eski ad ve unvanlarda “güçlü, büyük, çetin” anlamıyla da geçer. “Kara kış” deyimindeki ağırlık bu anlamdan gelir. Bir soyadında hangi anlamın öne çıktığı çoğu zaman kesin değildir. Karakaya “siyah kaya” da olabilir, “iri, sarp kaya” da. İki okuma da sözlük anlamına dayanır.
Biçim açısından kara değişmez. İki heceli, bağımsız bir sözcüktür ve ünlü uyumuyla başka bir biçime girmez. İkinci öğe ünlüyle başladığında iki ünlü yan yana gelir ve yazımda korunur: Karaaslan. Bileşiğin anlam merkezi her zaman ikinci öğededir. Karakuş bir kuştur, Karabulut bir buluttur. Renk ya da güç anlamı bu merkezi niteler.
Örnekler geniş bir alana yayılır. Karataş “kara taş”, Karadağ “kara dağ” demektir. Karabulut, yağmur getiren koyu bulutu anlatır. Karakuş, sözlükte bir kartal türünün adıdır. Karaaslan “kara aslan”, Karakoç “kara koç” diye okunur. Karademir’de kara hem demirin rengini hem de sertliğini çağrıştırır. Karagöz “kara gözlü” demektir; aynı ad, gölge oyununun bilinen kahramanının da adıdır. Karabey’de ikinci öğe bey sözcüğüdür.
Yanıltıcı benzerler de var. Karaman ve Karadeniz tarih boyunca bileşik olarak doğmuş olsa da bugün birer yer adıdır. Soyadı olarak önce yer adı diye okunurlar. Karaca hem “karaya çalan, esmerce” anlamında bir sıfat hem de geyikgillerden bir hayvanın adıdır; bölünmeden önce anlamına bakılmalıdır. Kartal, Karpuz ve Kardeş ise kara ile hiç ilgili değildir. Bu sözcüklerde yalnızca ilk üç harf benzer. Bir başka uyarı da eş sesli kara sözcüğüyle ilgilidir: sözlükte “toprak, deniz olmayan yer” anlamında ayrı bir madde vardır. Soyadlarında renk okuması genel kabul görür, ama bu ayrım akılda tutulmalıdır.
Kara- dilbilgisinde ne işe yarar?
- Anlamı
- siyah, kara; güçlü, büyük
- İşlevi
- Renk sıfatı olarak bileşiğin ilk öğesi; 'siyah' yanında 'güçlü, büyük, sert' anlamları da taşıyabilir.
Kara- hangi sözcüklerle birleşiyor?
- Kara + arslan aslan Karaarslan
- Kara + aslan kedigillerden, erkeği yeleli, iri yırtıcı hayvan Karaaslan
- Kara + avcı av Karaavcı
- Kara + baba baba; tarikat büyüğü Karababa
- Kara + bacak bacak Karabacak
- Kara + budak ağaç dalı, sürgün; tahtadaki sert düğüm Karabudak
- Kara + bulut gökte su buharının yoğunlaşmasıyla oluşan kütle Karabulut
- Kara + can can: ruh, yaşam Karacan
- Kara + çelik çelik: su verilmiş demir Karaçelik
- Kara + çöl çöl: kumluk, susuz, ıssız arazi Karaçöl
- Kara + dağ çevresine göre çok yüksek, doruklu yer şekli Karadağ
- Kara + deniz yeryüzünü kaplayan geniş tuzlu su kütlesi Karadeniz
- Kara + deri deri: hayvan postu; insan derisi Karaderi
- Kara + doğan doğan kuşu; ya da doğmuş Karadoğan
- Kara + duman yanmadan çıkan gaz; sis Karaduman
- Kara + genç genç Karagenç
- Kara + han han: hükümdar unvanı Karahan
- Kara + hasan Hasan: kişi adı Karahasan
- Kara + karaağaçlı karaağaç: kara ağaç, karaağaçgillerden ağaç Karaağaçlı
- Kara + karaali kara: siyah; güçlü Karaali
- Kara + karabağ kara: siyah; büyük Karabağ
- Kara + karabaş kara: siyah Karabaş
- Kara + karabay kara; güçlü, büyük Karabay
- Kara + karabekir kara; güçlü Karabekir
- Kara + karabeyoğlu kara: siyah; güçlü Karabeyoğlu
- Kara + karabıyık kara: siyah Karabıyık
- Kara + karaböcek kara, siyah Karaböcek
- Kara + karacabey kişi adı (karaca: koyuca; karaca hayvanı) Karacabey
- Kara + karaçayır kara: siyah, koyu Karaçayır
- Kara + karadağlı Karadağ: yer ve dağ adı; Montenegro Karadağlı
- Kara + karadayı kara: siyah; mecazen güçlü, büyük Karadayı
- Kara + karademir kara, siyah; güçlü Karademir
- Kara + karademirlı kara: siyah; güçlü Karademirli
- Kara + karadere kara: siyah; koyu, gür Karadere
- Kara + karaer kara: siyah; güçlü, büyük Karaer
- Kara + karagöz kara: siyah Karagöz
- Kara + karagözlü kara: siyah Karagözlü
- Kara + karagülle kara: siyah Karagülle
- Kara + karahocagil kara: siyah, esmer Karahocagil
- Kara + karahüseyinoğlu kara: siyah; esmer Karahüseyinoğlu
- Kara + karaibrahimgil kara: siyah; lakap olarak esmer, güçlü Karaibrahimgil
- Kara + karaismailoğlu siyah; esmer; güçlü Karaismailoğlu
- Kara + karakaşlı siyah Karakaşlı
- Kara + karakoyunlu siyah Karakoyunlu
- Kara + karaköse kara, siyah Karaköse
- Kara + karakulak kara: siyah Karakulak
- Kara + karaküçük kara; esmer Karaküçük
- Kara + karamollaoğlu kara: siyah, koyu; esmer; eskimiş mecaz: yiğit Karamollaoğlu
- Kara + karaoğlan kara, siyah; esmer Karaoğlan
- Kara + karaoğlanoğlu kara, esmer Karaoğlanoğlu
- Kara + karaoğlu kara, siyah; esmer; lakap ve ad olarak Kara Karaoğlu
- Kara + karaoğuz kara: siyah, koyu; esmer; eskimiş mecaz: yiğit Karaoğuz
- Kara + karaokçu kara: siyah, koyu; esmer; eskimiş mecaz: yiğit Karaokçu
- Kara + karasakal siyah Karasakal
- Kara + karaşahin kara: siyah; güçlü Karaşahin
- Kara + karataylı Karatay: Konya’nın bir ilçesi; kara + tay Karataylı
- Kara + karatekin kara: siyah; güçlü, büyük Karatekin
- Kara + karatepe kara: siyah, koyu; büyük Karatepe
- Kara + karavelioğulları kara: siyah, esmer Karavelioğulları
- Kara + karayalçın kara: siyah; güçlü Karayalçın
- Kara + karayıl-maz kara: siyah; esmer; güçlü Karayılmaz
- Kara + karayılan kara, siyah Karayılan
- Kara + karazor siyah; güçlü, büyük Karazor
- Kara + kaş kaş Karakaş
- Kara + kaya büyük ve sert taş kütlesi Karakaya
- Kara + koç koç Karakoç
- Kara + koyun yünü, eti ve sütü için beslenen evcil hayvan Karakoyun
- Kara + kurt kurt Karakurt
- Kara + kuş tüylü, kanatlı ve gagalı hayvan Karakuş
- Kara + man Karaman
- Kara + mustafa erkek adı: “seçilmiş” Karamustafa
- Kara + mustafaoğlu Mustafa: “seçilmiş”; erkek adı Karamustafaoğlu
- Kara + osman erkek adı Karaosman
- Kara + osmanoğlu Osman: Arapça kökenli erkek adı Karaosmanoğlu
- Kara + ören ören: yıkıntı, harabe Karaören
- Kara + pınar pınar: kaynak suyu Karapınar
- Kara + sapan sapan: taş fırlatmaya yarayan araç Karasapan
- Kara + su su; akarsu Karasu
- Kara + sungur sungur, akdoğan Karasungur
- Kara + taş sert ve katı mineral kütlesi, kaya parçası Karataş
- Kara + taşlı taş Karataşlı
- Kara + tay at yavrusu Karatay
- Kara + yiğit yiğit: güçlü, yürekli genç Karayiğit
Bu grubun en yaygın üyeleri hangileri?
Kara- ön eki grubunda önce TÜİK ADNKS 2025 kişi sayısı, ardından bu sözlükteki tanınmış kişi kayıtlarının sayısı esas alınarak seçilen üyeler: Karaaslan, Karabacak, Karabay.
| Soyadı | Kişi sayısı | Tanınmış kişi |
|---|---|---|
| Karaaslan | — | 8 |
| Karabacak | — | 8 |
| Karabay | — | 8 |
| Karabulut | — | 8 |
| Karacan | — | 8 |
| Karadağ | — | 8 |
| Karademir | — | 8 |
| Karadeniz | — | 8 |
Bu grubun üyeleri hangi il listelerinde var?
- 1 listelenen üye
- 2–4 listelenen üye
- 5+ listelenen üye
- 0 listelenen üye
Harita yalnızca yayımlanan ilk 30 listelerini kapsar; listede yer almamak o ilde hiç taşıyıcı olmadığı anlamına gelmez.3,4
Kara- ile kurulan tüm soyadları
| # | Soyadı | Anlamı | Köken | Harf |
|---|---|---|---|---|
| 01 | Karaağaçlı | karaağaçlı yer | Türkçe | 10 |
| 02 | Karaali | kara + Ali | Arapça | 7 |
| 03 | Karaarslan | kara aslan | Türkçe | 10 |
| 04 | Karaaslan | kara aslan; güçlü yiğit | Türkçe | 9 |
| 05 | Karaavcı | kara avcı | Türkçe | 8 |
| 06 | Karababa | kara + baba: “ulu baba” | Türkçe | 8 |
| 07 | Karabacak | kara bacaklı; lakap | Türkçe | 9 |
| 08 | Karabağ | kara bağ; Kafkasya’da bölge | Farsça | 7 |
| 09 | Karabaş | kara başlı; çoban köpeği | Türkçe | 7 |
| 10 | Karabay | güçlü, varlıklı bey | Türkçe | 7 |
| 11 | Karabekir | Kara Bekir | Arapça | 9 |
| 12 | Karabeyoğlu | Karabey’in oğlu | Türkçe | 11 |
| 13 | Karabıyık | kara bıyıklı | Türkçe | 9 |
| 14 | Karaböcek | kara böcek | Türkçe | 9 |
| 15 | Karabudak | kara dal; Dede Korkut yiğidi | Türkçe | 9 |
| 16 | Karabulut | kara bulut | Türkçe | 9 |
| 17 | Karacabey | Karacabey (Bursa’nın ilçesi) | Türkçe | 9 |
| 18 | Karacan | güçlü canlı; esmer sevgili | Farsça | 7 |
| 19 | Karaçayır | koyu çayır | Türkçe | 9 |
| 20 | Karaçelik | kara çelik | Türkçe | 9 |
| 21 | Karaçöl | kara çöl, ıssız bozkır | Türkçe | 7 |
| 22 | Karadağ | kara dağ | Türkçe | 7 |
| 23 | Karadağlı | Karadağ’dan olan | Türkçe | 9 |
| 24 | Karadayı | esmer ya da güçlü dayı | Türkçe | 8 |
| 25 | Karademir | kara demir; demir gibi sağlam | Türkçe | 9 |
| 26 | Karademirli | Karademir’e ait, oradan olan | Türkçe | 11 |
| 27 | Karadeniz | Anadolu’nun kuzeyindeki iç deniz | Türkçe | 9 |
| 28 | Karadere | kara dere | Farsça | 8 |
| 29 | Karaderi | kara deri, siyah meşin | Türkçe | 8 |
| 30 | Karadoğan | kara doğan kuşu | Türkçe | 9 |
| 31 | Karaduman | koyu, yoğun duman | Türkçe | 9 |
| 32 | Karaer | güçlü yiğit; esmer er | Türkçe | 6 |
| 33 | Karagenç | esmer genç | Türkçe | 8 |
| 34 | Karagöz | kara gözlü | Türkçe | 7 |
| 35 | Karagözlü | kara gözlü | Türkçe | 9 |
| 36 | Karagülle | kara top güllesi | Farsça | 9 |
| 37 | Karahan | ulu han, güçlü han | Türkçe | 7 |
| 38 | Karahasan | Kara Hasan; esmer Hasan | Arapça | 9 |
| 39 | Karahocagil | Kara Hoca’nın ailesi | Farsça | 11 |
| 40 | Karahüseyinoğlu | Kara Hüseyin’in oğlu | Arapça | 15 |
| 41 | Karaibrahimgil | Kara İbrahim’in hanesi | Arapça | 14 |
| 42 | Karaismailoğlu | Kara İsmail’in oğlu | Arapça | 14 |
| 43 | Karakaş | kara kaşlı | Türkçe | 7 |
| 44 | Karakaşlı | kara kaşlı | Türkçe | 9 |
| 45 | Karakaya | kara kaya | Türkçe | 8 |
| 46 | Karakoç | kara koç | Türkçe | 7 |
| 47 | Karakoyun | kara koyun | Türkçe | 9 |
| 48 | Karakoyunlu | kara koyunlu; tarihî devlet adı | Türkçe | 11 |
| 49 | Karaköse | Ağrı’nın eski adı; kara köse | Farsça | 8 |
| 50 | Karakulak | karakal; eskiden haberci | Türkçe | 9 |
| 51 | Karakurt | kara kurt | Türkçe | 8 |
| 52 | Karakuş | karakuş (kartal) | Türkçe | 7 |
| 53 | Karaküçük | esmer ufak tefek | Türkçe | 9 |
| 54 | Karaman | Karaman (yer adı) | Türkçe | 7 |
| 55 | Karamollaoğlu | Kara Molla’nın oğlu | Arapça | 13 |
| 56 | Karamustafa | kara + Mustafa | Arapça | 11 |
| 57 | Karamustafaoğlu | Kara Mustafa’nın oğlu | Arapça | 15 |
| 58 | Karaoğlan | esmer delikanlı | Türkçe | 9 |
| 59 | Karaoğlanoğlu | Karaoğlan’ın oğlu | Türkçe | 13 |
| 60 | Karaoğlu | Kara’nın oğlu | Türkçe | 8 |
| 61 | Karaoğuz | kara (yiğit) Oğuz | Türkçe | 8 |
| 62 | Karaokçu | kara okçu | Türkçe | 8 |
| 63 | Karaosman | Kara Osman | Arapça | 9 |
| 64 | Karaosmanoğlu | Kara Osman'ın oğlu | Arapça | 13 |
| 65 | Karaören | kara ören, eski yıkıntı | Farsça | 8 |
| 66 | Karapınar | Karapınar (yer adı): kara pınar | Türkçe | 9 |
| 67 | Karasakal | kara sakal | Türkçe | 9 |
| 68 | Karasapan | kara sapan | Türkçe | 9 |
| 69 | Karasu | kara su; dere ve yer adı | Türkçe | 6 |
| 70 | Karasungur | kara sungur | Türkçe | 10 |
| 71 | Karaşahin | kara şahin | Farsça | 9 |
| 72 | Karataş | kara taş | Türkçe | 7 |
| 73 | Karataşlı | Karataş’tan olan | Türkçe | 9 |
| 74 | Karatay | kara tay, siyah at yavrusu | Türkçe | 7 |
| 75 | Karataylı | Karatay’dan olan | Türkçe | 9 |
| 76 | Karatekin | güçlü prens | Türkçe | 9 |
| 77 | Karatepe | kara tepe | Türkçe | 8 |
| 78 | Karavelioğulları | Kara Veli’nin oğulları | Arapça | 16 |
| 79 | Karayalçın | koyu renkli, sarp kaya | Türkçe | 10 |
| 80 | Karayılan | kara yılan | Türkçe | 9 |
| 81 | Karayılmaz | esmer ve yılmaz | Türkçe | 10 |
| 82 | Karayiğit | esmer, güçlü yiğit | Türkçe | 9 |
| 83 | Karazor | büyük güç, kaba kuvvet | Farsça | 7 |
Sık sorulanlar
- Kara- her zaman “siyah” mı demektir?
Hayır. Eski adlarda ve deyimlerde “güçlü, büyük, çetin” anlamı da taşır. Bir soyadında hangisinin kastedildiği çoğu zaman açık değildir.
- Karaman bir Kara- bileşiği midir?
Kökeni bileşik olsa da bugün bir yer adıdır. Soyadı olarak önce şehir ve bölge adı diye okunur.
- Karakuş ne demektir?
Sözlükte bir kartal türünün adıdır; sözcük “kara” ve “kuş” öğelerinden oluşur.
Kaynaklar
- 1Türk Dil Kurumu, TDK Güncel Türkçe Sözlük
- 2Sevan Nişanyan, Nişanyan Sözlük
- 3Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) · ADNKS, TÜİK Nüfus İsim Portalı: En çok kullanılan soyisimler (ADNKS)
- 4Natural Earth, Natural Earth: Admin-1 boundaries