Ek·26 soyadı
-arslan / -aslan
aslan
- Soyadı
- 26
- bu sözlükte
- Ulusal ilk 30’da
- 0
- ADNKS 2025
- Konum
- bileşik öğesi
-arslan / -aslan ne anlama gelir?
Türkçede aslan için iki biçim yaşar: eski arslan ve bugünkü aslan. Eski Türkçe metinlerde sözcük arslan olarak geçer. Konuşma dilinde r zamanla düşmüş, aslan yerleşmiştir. Soyadlarında ikisi de vardır. Arslan ve Aslan aynı sözcüğün iki yazımıdır; anlamları arasında fark yoktur.
İki yazım da yaygındır. TÜİK ADNKS 2025 verilerine göre Arslan 521.149 kişiyle 11., Aslan 409.459 kişiyle 14. sıradadır. Bu sayfa ise sözcüğün bir bileşiğin sonunda durduğu adları toplar.
-arslan bir ek değil, tam bir sözcüktür. Ünlü uyumuna göre değişmez; önündeki öğe ne olursa olsun aynı kalır. Değişen tek şey yazımdır. Aynı ad iki biçimde kayıtlı olabilir: Alparslan ve Alpaslan, Kılıçarslan ve Kılıçaslan. İlk öğe ünlüyle bittiğinde iki ünlü yan yana yazılır: Karaaslan, Kocaaslan.
Bileşiğin baş sözcüğü aslandır; ilk öğe onu niteler. Alparslan, alp “kahraman” ile *arslan*dan oluşur: “kahraman aslan”. Kılıçarslan’da kılıç bir silahtır; ad “kılıç gibi keskin aslan” diye okunabilir. Karaaslan “kara aslan” demektir; kara burada renk kadar güç de bildirir. Akaslan “ak aslan”, Gökarslan “gök aslan” anlamındadır. Kocaaslan’daki koca “büyük, yaşlı” anlamına gelir.
Alparslan ve Kılıçarslan aynı zamanda tarihte bilinen adlardır. Alparslan bir Selçuklu sultanının, Kılıçarslan ise birkaç Anadolu Selçuklu hükümdarının adıdır. Bir soyadının bu adlarla aynı olması yalnızca sözcüklerin ortaklığını gösterir. Soyadını taşıyanların bu kişilerle bir bağı olduğu anlamına gelmez.
Sözcük yalnızca hayvanı anlatmaz. Sözlükte mecaz anlamı da vardır: “güçlü, yürekli kimse”. Soyadlarındaki aslan da çoğu zaman bu anlamı taşır; ad, bir hayvandan çok bir niteliği över.
Karışma riski düşüktür. Yine de iki noktaya dikkat edilir. Alpaslan “alp + aslan” diye bölünür, “al + paslan” diye değil. Arslanoğlu gibi adlar ise -oğlu ile bittiği için baba adı soyadları arasında yer alır.
-arslan / -aslan dilbilgisinde ne işe yarar?
- Anlamı
- aslan
- İşlevi
- Bileşiğin son öğesi olarak 'arslan/aslan' sözcüğü.
- Biçimleri
- -arslan-aslan
- Örnekler
- Alparslan, Alpaslan, Kılıçarslan, Kılıçaslan, Karaaslan, Akaslan, Gökarslan, Kocaaslan
-arslan / -aslan hangi sözcüklerle birleşiyor?
- -arslan / -aslan + akarslan ak: beyaz; temiz, lekesiz Akarslan
- -arslan / -aslan + alarslan al: kırmızı Alarslan
- -arslan / -aslan + alp yiğit, kahraman Alpaslan
- -arslan / -aslan + alparslan yiğit, kahraman Alparslan
- -arslan / -aslan + arslantaş aslan Arslantaş
- -arslan / -aslan + bozarslan boz: gri, toprak rengi Bozarslan
- -arslan / -aslan + çetinaslan sert, yenilmesi güç Çetinaslan
- -arslan / -aslan + demirarslan demir: sert maden Demirarslan
- -arslan / -aslan + erarslan er: erkek, yiğit Erarslan
- -arslan / -aslan + eraslan er: yiğit, erkek Eraslan
- -arslan / -aslan + genç genç: yaşı az olan, delikanlı Gençaslan
- -arslan / -aslan + günarslan gün: güneş; gün Günarslan
- -arslan / -aslan + ilarslan il: ülke, yurt; eski Türkçe el “devlet” İlarslan
- -arslan / -aslan + kara siyah; güçlü, yaman Karaaslan
- -arslan / -aslan + karaarslan siyah; güçlü, büyük Karaarslan
- -arslan / -aslan + kılıçarslan kılıç: uzun, keskin silah Kılıçarslan
- -arslan / -aslan + kılıçaslan uzun, keskin ağızlı kesici silah Kılıçaslan
- -arslan / -aslan + kızılaslan kırmızı Kizilaslan
- -arslan / -aslan + koca koca: büyük, iri; yaşlı Kocaaslan
- -arslan / -aslan + koçarslan koç: damızlık erkek koyun; mecazen güçlü, yiğit delikanlı Koçarslan
- -arslan / -aslan + küçükaslan küçük: ufak; yaşça küçük Küçükaslan
- -arslan / -aslan + öz öz: katıksız, gerçek Özarslan, Özaslan
- -arslan / -aslan + türkaslan Türk: Türkçe konuşan halk ve bu halktan olan kimse Türkaslan
- -arslan / -aslan + yavuzaslan yavuz: güçlü, zorlu, çetin Yavuzaslan
- -arslan / -aslan + yürükaslan yürük: hızlı yürüyen; göçebe Yürükaslan
Bu grubun en yaygın üyeleri hangileri?
-arslan öğesi grubunda önce TÜİK ADNKS 2025 kişi sayısı, ardından bu sözlükteki tanınmış kişi kayıtlarının sayısı esas alınarak seçilen üyeler: Alparslan, Alpaslan, Arslantaş.
| Soyadı | Kişi sayısı | Tanınmış kişi |
|---|---|---|
| Alparslan | — | 8 |
| Alpaslan | — | 8 |
| Arslantaş | — | 8 |
| Eraslan | — | 8 |
| Karaaslan | — | 8 |
| Kılıçaslan | — | 8 |
| Özarslan | — | 8 |
| Özaslan | — | 8 |
Bu grubun üyeleri hangi il listelerinde var?
- 1 listelenen üye
- 2–4 listelenen üye
- 5+ listelenen üye
- 0 listelenen üye
Harita yalnızca yayımlanan ilk 30 listelerini kapsar; listede yer almamak o ilde hiç taşıyıcı olmadığı anlamına gelmez.3,4
-arslan ile kurulan tüm soyadları
| # | Soyadı | Anlamı | Köken | Harf |
|---|---|---|---|---|
| 01 | Akarslan | ak arslan | Türkçe | 8 |
| 02 | Alarslan | kızıl aslan | Türkçe | 8 |
| 03 | Alparslan | yiğit aslan | Türkçe | 9 |
| 04 | Alpaslan | aslan yürekli kahraman | Türkçe | 8 |
| 05 | Arslantaş | aslan taşı | Türkçe | 9 |
| 06 | Bozarslan | boz aslan | Türkçe | 9 |
| 07 | Çetinaslan | yılmaz aslan | Türkçe | 10 |
| 08 | Demirarslan | demir aslan | Türkçe | 11 |
| 09 | Erarslan | yiğit aslan | Türkçe | 8 |
| 10 | Eraslan | aslan yürekli yiğit | Türkçe | 7 |
| 11 | Gençaslan | genç aslan | Türkçe | 9 |
| 12 | Günarslan | güneş aslanı | Türkçe | 9 |
| 13 | İlarslan | ülkenin aslanı | Türkçe | 8 |
| 14 | Karaarslan | kara aslan | Türkçe | 10 |
| 15 | Karaaslan | kara aslan; güçlü yiğit | Türkçe | 9 |
| 16 | Kılıçarslan | kılıç aslanı; Selçuklu sultan adı | Türkçe | 11 |
| 17 | Kılıçaslan | kılıç aslan; Selçuklu sultanlarının adı | Türkçe | 10 |
| 18 | Kizilaslan | kızıl aslan | Türkçe | 10 |
| 19 | Kocaaslan | koca aslan, iri aslan | Türkçe | 9 |
| 20 | Koçarslan | koç yiğit, aslan yürekli | Türkçe | 9 |
| 21 | Küçükaslan | küçük aslan | Türkçe | 10 |
| 22 | Özarslan | gerçek aslan | Türkçe | 8 |
| 23 | Özaslan | gerçek aslan, yiğit | Türkçe | 7 |
| 24 | Türkaslan | Türk aslanı | Türkçe | 9 |
| 25 | Yavuzaslan | çetin aslan | Türkçe | 10 |
| 26 | Yürükaslan | hızlı aslan | Türkçe | 10 |
Sık sorulanlar
- Arslan ile Aslan arasında fark var mı?
Anlamda fark yoktur. Arslan eski biçim, aslan bugünkü biçimdir; nüfus kayıtlarında ikisi de soyadı olarak geçer.
- Alparslan soyadı tarihî bir kişiyle akrabalık gösterir mi?
Hayır. Soyadı yalnızca alp “kahraman” ve arslan sözcüklerini paylaşır. Taşıyanların soyu hakkında bir bilgi vermez.
Kaynaklar
- 1Türk Dil Kurumu, TDK Güncel Türkçe Sözlük
- 2Sevan Nişanyan, Nişanyan Sözlük
- 3Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) · ADNKS, TÜİK Nüfus İsim Portalı: En çok kullanılan soyisimler (ADNKS)
- 4Natural Earth, Natural Earth: Admin-1 boundaries