Affix·24 Nachnamen
-dağ
Berg
- Nachnamen
- 24
- in diesem Wörterbuch
- In den Top 30
- 0
- ADNKS 2025
- Stellung
- Kompositionsglied
Was bedeutet -dağ?
Eine Farbe, eine Größe oder eine Eigenschaft, dann dağ ‚Berg‘: Karadağ, Bozdağ, Akdağ, Yücedağ. In diesen Nachnamen geht es immer um einen Berg. Das erste Glied sagt nur, was für ein Berg es ist.
Dağ ist ein volles Wort und verändert sich nicht nach der Vokalharmonie. Auch nach einem Glied mit vorderen Vokalen bleibt die Form gleich: Demirdağ, Yücedağ. Das auslautende ğ dehnt in der Aussprache den vorangehenden Vokal; man hört etwa ‚daa‘. Erhält der Name eine Endung, bleibt die Schreibung erhalten: Karadağ’ın, Bozdağ’dan.
Dem Bau nach sind es Verbindungen aus Adjektiv und Nomen; der Kopf steht am Ende. Karadağ heißt ‚schwarzer Berg‘, Bozdağ ‚grauer, aschfarbener Berg‘, Akdağ ‚weißer Berg‘. Kızıldağ bedeutet ‚roter Berg‘. Kara kann neben der Farbe auch Kraft und Wucht ausdrücken. Yücedağ ist als ‚erhabener, hoher Berg‘ zu lesen, Kocadağ als ‚großer Berg‘, Gökdağ als ‚himmelblauer Berg‘. Demirdağ verbindet zwei Bilder der Festigkeit: ‚Berg wie Eisen‘. Auf der Website richtet sich die Kategorie nach dem Kopf; die Namen gehören zu Berg, Fels und Stein.
Einige dieser Bildungen sind zugleich Namen wirklicher Berge, und hier ist die größte Sorgfalt nötig. Uludağ ist der Name des Berges bei Bursa. Erklärt ein Eintrag den Namen über diesen Berg, gehört er zu den Ortsnamen. Bei Karadağ ist es noch verwickelter. Es lässt sich als ‚schwarzer Berg‘ zerlegen, ist der Name vieler Berge und im Türkischen zugleich der Name eines Balkanstaats, Montenegro. Welche Lesart gilt, entscheidet allein die Quelle. Dass ein Nachname einem Bergnamen gleicht, zeigt keine Verbindung seiner Träger zu diesem Berg.
Mit -lı entsteht die Form -dağlı. Allein ist Dağlı ein Wort für ‚Bergbewohner‘. In Formen wie Karadağlı oder Bozdağlı kann -lı jedoch an einen Bergnamen getreten sein. Solche Formen werden zusammen mit den Regeln der Seite zu -lı gelesen.
Die Regeln von 1934 haben zu diesem Element keinen besonderen Bezug. Dağ gehört zum Grundwortschatz des Alltagstürkischen. Deshalb begegnet es in Nachnamen oft, allein wie in Zusammensetzungen.
Zusammengefasst stellt ein Name auf -dağ zwei Fragen. Wie bestimmt das erste Glied den Berg? Und ist die ganze Form zugleich Eigenname eines Berges? Lautet die zweite Antwort ja, vermerkt der Eintrag das mit Quelle.
Welche grammatische Funktion hat -dağ?
- Bedeutung
- Berg
- Funktion
- Das Wort dağ ‚Berg‘ als Schlussglied.
- Formen
- -dağ-dağlı
Mit welchen Wörtern verbindet sich -dağ?
- -dağ + ak ak: weiß Akdağ
- -dağ + ala ala: bunt, gefleckt Aladağ
- -dağ + altındağ Gold Altındağ
- -dağ + altun Gold (ältere Form) Altundağ
- -dağ + babadağ Vater; Ältester Babadağ
- -dağ + boz grau, falb Bozdağ
- -dağ + dağ Berg Dağtekin
- -dağ + dağaş dağ: Berg Dağaşan
- -dağ + dağdel Berg Dağdelen
- -dağ + dağdeviren dağ: Berg Dağdeviren
- -dağ + demir Eisen Demirdağ
- -dağ + gümüşdağ gümüş: Silber Gümüşdağ
- -dağ + karadağ schwarz; groß Karadağ
- -dağ + kardağ kar: Schnee Karlıdağ
- -dağ + kızıl rot Kızıldağ
- -dağ + muratdağı Murat: Personenname Muratdağı
- -dağ + özdağ eigen; rein, echt Özdağ, Özdağlar
- -dağ + ulu ulu: groß, erhaben Uludağ
- -dağ + üstün überlegen, höher Üstündağ
- -dağ + yalçındağ steil, schroff Yalçındağ
- -dağ + yanar brennend (Aoristpartizip von yanmak) Yanardağ
- -dağ + yüce erhaben, hoch Yücedağ
- -dağ + yüksekdağ hoch Yüksekdağ
Alle Nachnamen mit -dağ
| # | Nachname | Bedeutung | Herkunft | Buchst. |
|---|---|---|---|---|
| 01 | Akdağ | weißer Berg | Türkisch | 5 |
| 02 | Aladağ | gescheckter Berg | Türkisch | 6 |
| 03 | Altındağ | goldener Berg; Bezirk von Ankara | Türkisch | 8 |
| 04 | Altundağ | goldener Berg | Türkisch | 8 |
| 05 | Babadağ | Ortsname: baba + dağ | Türkisch | 7 |
| 06 | Bozdağ | grauer Berg | Türkisch | 6 |
| 07 | Dağaşan | der den Berg überquert | Türkisch | 7 |
| 08 | Dağdelen | Bergdurchbohrer, gewaltig stark | Türkisch | 8 |
| 09 | Dağdeviren | Bergumwerfer, sehr stark | Türkisch | 10 |
| 10 | Dağtekin | ein Prinz, fest wie ein Berg | Türkisch | 8 |
| 11 | Demirdağ | Eisenberg | Türkisch | 8 |
| 12 | Gümüşdağ | Silberberg | Türkisch | 8 |
| 13 | Karadağ | schwarzer Berg | Türkisch | 7 |
| 14 | Karlıdağ | verschneiter Berg | Türkisch | 8 |
| 15 | Kızıldağ | roter Berg | Türkisch | 8 |
| 16 | Muratdağı | Murat-Berg | Türkisch | 9 |
| 17 | Özdağ | wahrer Berg | Türkisch | 5 |
| 18 | Özdağlar | die eigenen Berge | Türkisch | 8 |
| 19 | Uludağ | erhabener Berg; Uludağ bei Bursa | Türkisch | 6 |
| 20 | Üstündağ | höchster Berg | Türkisch | 8 |
| 21 | Yalçındağ | steiler Berg | Türkisch | 9 |
| 22 | Yanardağ | Vulkan | Türkisch | 8 |
| 23 | Yücedağ | hoher Berg | Türkisch | 7 |
| 24 | Yüksekdağ | hoher Berg | Türkisch | 9 |
Häufige Fragen
- Kommt der Name Uludağ vom Berg?
Der Form nach ist es ‚großer Berg‘, zugleich aber Eigenname eines Berges. Stützt sich der Eintrag auf den Berg, steht der Name bei den Ortsnamen.
- Hat Karadağ mehr als eine Bedeutung?
Ja. Es kann ‚schwarzer Berg‘ heißen, benennt mehrere Berge und ist im Türkischen auch Montenegro. Die gewählte Lesart hängt von der Quelle ab.
Quellen
- 1Türk Dil Kurumu, TDK Güncel Türkçe Sözlük
- 2Sevan Nişanyan, Nişanyan Sözlük